کارشناس تغذیه: چای و کافئین جذب آهن را کاهش میدهند و باعث کمخونی میشوند

فرزانه سینکایی، کارشناس تغذیه در مرکز بهداشت غرب کرج، با اشاره به شیوع کمبود ویتامین دی در جامعه ایرانی، تأکید کرد که سبک زندگی آپارتمانی، نوع پوشش، مصرف کرمهای ضدآفتاب و آلودگی هوا، فراهمآوری شرایط لازم برای تشکیل ویتامین دی در پوست را دشوار کرده است. به همین دلیل وزارت بهداشت برنامه مکملسازی پشتیبانی را اجرا کرده است.
سینکایی توضیح داد که ویتامین دی، ویتامینی چربحلول است که با تابش مستقیم نور خورشید بر روی پوست ز میشود. این ویتامین نقش حیاتی در جذب کلسیم، استحکام استخوانها و دندانها دارد و کمبود آن به طور غیرمستقیم باعث کمبود کلسیم، پوکی استخوان و پوسیدگی دندان میشود. تحقیقات جدید نیز نشان داده که کمبود ویتامین دی با بیماریهایی چون دیابت، بیماریهای قلبی، سرطان، اختلال ایمنی، آسم و حتی اماس مرتبط است.
به گفته این کارشناس، بهترین منبع ویتامین دی نور خورشید است که باید حداقل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در بازه زمانی ۱۰ صبح تا ۳ بعدازظهر، بدون مانعی چون شیشه، ابرو یا کرم ضدآفتاب، بر روی دستها، پاها و صورت تابش یابد. منابع غذایی شامل روغن ماهی، زرده تخممرغ، جگر و لبنیات، به تنهایی نیاز بدن را تامین نمیکنند و مکملسازی ضروری است.
در مورد آهن، سینکایی بیان کرد که این عنصر غذایی جزء تشکیل هموگلوبین است و کمبود آن باعث کاهش اکسیژنرسانی به بافتها، ضعف ایمنی و بروز آنمی میشود. بهترین منابع آهن شامل جگر، گوشتها، حبوبات، مغزیجات و سبزیجات برگی چون جعفری، گشنیز، کاهو و برگ چغندر میباشند که باید به صورت متنوع در رژیم غذایی گنجانده شوند.
عوارض کمبود آهن شامل اختلال در رشد عصبی، کاهش ضریب هوش و حافظه، افت تحصیلی، افزایش عفونتها، خطر مرگ مادری و تولد نوزادان کموزن است. تغییرات رفتاری چون بیتفاوتی، خستگی و کاهش فعالیت بدنی در کودکان نیز از نشانههای فقر آهن هستند.
برای پیشگیری، این کارشناس تغذیه توصیه کرد که منابع آهن با ویتامین سی (مرکبات و سبزیجات) ترکیب شوند تا جذب بهینه شود. ترکیب منابع گیاهی آهن مثل سویا با گوشت نیز موثر است. نکته مهم اینکه چای و نوشیدنیهای کافئیندار جذب آهن را کاهش میدهند، بنابراین باید به مقدار کم و با فاصله حداقل دو ساعت از وعدههای غذایی مصرف شوند.




