تحقیقات جدید: با DEHP در دوران بارداری باروری پسران را در خطر میاندازد

به گزارش بام وطن، محققان دانشگاه سون یات سن چین در یک مطالعه جدید نشان دادهاند که مواجهه با ماده شیمیایی DEHP در دوران جنینی میتواند باعث نقصهای دستگاه تناسلی و کاهش تستوسترون در موشهای نر شود.
زی کیگن، جراح اطفال و پژوهشگر ارشد این پروژه، تأکید کرد که نتایج پژوهش اهمیت مواجهه با سطوح بالا از این فتالات پیش از تولد را در ایجاد مشکلات باروری در بزرگسالی اثبات میکند.
اندرسون مارتینو آندراد، دانشیار دانشگاه فدرال پارانا برزیل و متخصص سمشناسی تولید مثل، اگرچه در این تحقیق شرکت نمیکرده، اما توضیح داد که جنینها و کودکان در برابر مواد مختلکننده غدد درونریز بیش از دیگران آسیبپذیر هستند و اثرات نامطلوب میتواند در مراحل بعدی زندگی ظاهر شود.
پژوهشگران دریافتند که DEHP پیری پیشزمان را در سلولهای لیدیگ موش القا میکند. این سلولها بر تولید تستوسترون نظارت دارند و سلولهای پیر در مواجهه با این عامل شیمیایی کمتر از نیمی تستوسترون سلولهای سالم را تولید میکنند که منجر به رشد ضعیف سیستم تناسلی نوزادان شده است.
علاوه بر کاهش تستوسترون، نوزادان موش کاهش بافت اپیدیدیم را نشان دادند که محل ذخیره و بلوغ اسپرم است. این نقایص رشد ناشی از مواجهه با غلظت بالای DEHP، باروری موشهای نر در بزرگسالی را تحت تأثیر قرار میدهد.
کیگن خاطرنشان کرد که خطر تنها موشهای نر را تهدید نمیکند و تیم تحقیق در حال انجام یک مطالعه موازی برای بررسی اثرات این ماده بر باروری زنان نیز هستند.
دوز سمی و مواجهه روزمره
آندراد به محدودیت مهم این پژوهش اشاره کرد دوز DEHP مورد استفاده در آزمایش حدود صد هزار برابر بیشتر از میانگین مواجهه روزانه انسان (۰.۲۵ میلیگرم در روز) بوده است. با این حال، دادههای اپیدمیولوژیک نشان میدهد که حتی در سطوح پایینتر نیز بین مواجهه با فتالاتها و اختلال رشد وابسته به آندروژن در پسران ارتباط وجود دارد.
شایعترین راه مواجهه با DEHP از طریق غذا است. دو پژوهش در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ مقادیر نگرانکننده این ماده را در نمونههای غذایی شناسایی کردند. در یکی از این تحقیقات، DEHP در ۸۰ درصد از ۶۰ غذا و نوشیدنی مختلف حضور داشت. غذاهای فستفود به شدت فرآوری و بستهبندی شده، به طور ویژه در معرض این روانکننده قرار دارند؛ ۷۰ درصد اقلامی چون همبرگر، سیبزمینی سرخکرده، ناگت مرغ، بوریتو و پیتزا پنیر حاوی DEHP با غلظت بالاتر از حد مجاز بودند.
اتحادیه اروپا و آمریکا استفاده از چندین فتالات از جمله DEHP را در محصولات تجاری محدود کردهاند، اما آندراد هشدار میدهد که جایگزینهای فتالات نیز خطرات احتمالی دارند و تحقیقات سمشناسی برای اطمینان از ایمنی آنها باید ادامه یابد. سرعت این محدودیتها در کشورهای در حال توسعه کندتر است.
راهکارهای پیشگیری
کیگن برای حفظ محیط زیست و سلامت انسان، محدود کردن استفاده از این روانکننده را ضروری میداند. در سطح فردی، پرهیز از مواجهه با روانکنندهها و استفاده از محصولات فاقد DEHP برای حفاظت از غذا و آب توصیه میشود.
آندراد معتقد است که برای حفظ جمعیتهای آسیبپذیر، ترکیبی از اقدامات فردی و دولتی لازم است. این اقدامات شامل تغییر سبک زندگی برای کاهش استفاده از پلاستیک، لوازم آرایشی و غذاهای فرآوریشده توسط زنان باردار و کودکان، و همچنین مقررات دولتی برای محدود یا ممنوع کردن برخی مواد شیمیایی در مواد غذایی و محصولات مصرفی میشود.
این کار به سود کل جامعه خواهد بود، زیرا همانطور که آندراد اشاره کرد، اگرچه جنینها و کودکان بیشتر مستعد آسیب هستند، اما مواجهه با این مواد در طول عمر میتواند خطر ناباروری و سایر مشکلات سلامتی را در جامعه افزایش دهد.
این پژوهش در مجله به چاپ رسیده است.




