به بهانه اجرای نمایش دایره گچی قفقازی در سالن مهم تئاتر شهر، با هنر‌مندی گفتگو کردیم که از کودکی بازیگری را آغاز کرده و امروز به عنوان فیلم‌ساز، کارگردان و مدرس تئاتر شناخته می‌شود و شاگردان بسیاری در خدمت او افتخار می‌کنند.
انتخاب متن برشت و چالش‌های سانسور
دایره گچی قفقازی اثری از برتولت برشت است که یکی از متون فاخر جهان محسوب می‌شود و به تقابل انسان با خود و انتخاب بین خوی انسانی یا شیطانی می‌پردازد. امیر دژاکام درباره دلیل انتخاب متون خارجی توضیح داد اگرچه بیش‌تر نمایش‌ها از متون خارجی بهره می‌برند، اما او از ۷۰ تئاتر که نویسندگی و کارگردانی کرده، تنها پنج مورد خارجی است. او افزود نویسندگان به سمت آثار خارجی می‌روند چون متنهای ایرانی دچار ممیزی می‌شوند و کسب مجوز برای آن‌ها به دردسر است. دژاکام مثال زد که متنی به نام احمد شمس را پس از چهار ماه تمرین رد کردند و یک سال بعد تصویب شد، در حالی که نوبت سالن از دست رفته بود.
تئاتر تجاری و سلطه اندوخته‌داران
دژاکام تأیید کرد که تئاتر ایران به سمت تئاتر تجاری و اندوخته‌دار رفته است. او گفت همه گونه‌های تئاتر در ایران تعطیل شده و دولت تنها به چند اندوخته‌دار سرویس می‌دهد. اندوخته‌دار ۶ تا ۷ می‌لیارد تومان سرمایه می‌گذارد، با دو چهره معروف قرارداد می‌بندد و در یک سالن ۳۰ تا ۴۰ می‌لیارد تومان فروش می‌کند. این باعث می‌شود ۹۰ درصد تئا‌تری‌های جوان و ناشناس با شکست روبرو شوند و حتی هزینه‌های خود را هم در نیاورند. کرایه یک سالن در شب ۱۵ می‌لیون تومان است و یک دانشجو یا تئا‌تری معمولی نمی‌تواند چنین هزینه‌ای را بپردازد. دژاکام خود نیز از درآمد سریال‌ها برای پوشش هزینه‌های تئاتر استفاده کرده است.
او با ورود اندوخته‌گذاران به تئاتر مخالف است آن‌ها امکانات شهر را می‌گیرند، چند چهره را به کار می‌گیرند، می‌لیارد‌ها فروش می‌کنند و می‌روند. دولت دو دستی اموال خود را به یک تاجر می‌دهد که روی صحنه تجارت کند. این روند باعث می‌شود مردم به دیدن چهره‌های معروف عادت کنند و تئاتر‌های باکیفیت ساخته شده توسط تئا‌تری‌ها و دانشجویان با مشکل مواجه شوند.
عدم حمایت از صادرات تئاتر
دژاکام از عدم پشتیبانی از صادرات تئاتر انتقاد کرد او و همسرش ۲۰ جلد کتاب نمایشنامه‌های ایرانی را ترجمه و چاپ کرده‌اند، اما جشنواره فجر حتی یک بار از این کتاب‌ها برای معرفی به مهمانان خارجی تقاضا نکرده است. او همچنین از تجربه سفر به تونس گفت اجرا را با هزینه شخصی برد، بلیط‌ها را خود پرداخت و هیچ حمایتی از سوی مدیران دریافت نکرد.
معیشت هنرمندان و پیشن‌هادها
دژاکام به صراحت گفت که در ایران نمی‌توان با شغل اجرا یا کارگردانی نمایش معیشت کرد. حتی کسانی که تجاری کار می‌کنند نیز تنها در مقطعی سودآور هستند. او درباره سالن‌های نمایش اظهار داشت مدیران صدای کسانی را می‌شنوند که در می‌دان نیستند. کارمندان به جای هنرمندان با وزیر سخن می‌گویند و صدای تئا‌تری‌ها به درستی به گوش مسئولان نمی‌رسد.
برای بهبود وضعیت، دژاکام بر ضرورت گفتگو تأکید کرد مدیران باید با هنرمندان واقعی، نه در جلسات دوربین‌دار، بلکه به صورت خصوصی و جداگانه گفتگو کنند. سیاست‌مداران باید مستقیما با هنرمندان صحبت کنند.
پروژه‌های جدید
دژاکام از کار‌های جدیدش خبر داد فیلم نورا را کامل کرده و در انتظار پروانه نمایش است. همچنین فیلم نورا ۲ را با هزینه شخصی در حال ساخت دارد.
