به گزارش بام وطن، دکتر حسین راغفر در مراسم بزرگداشت استاد فقید میر مصطفی عالی‌نسب در موسسه مطالعات دین و اقتصاد با اشاره به حساسیت ایشان نسبت به تورم و تأثیر آن بر طبقات کارگر، تصریح کرد اهتمام عالی‌نسب به این موضوع بسیار قابل تأمل است و مسئولیت‌های ما برای مهار تورم را مشخص می‌کند.
این اقتصاددان نابرابری را مسئله کانونی اقتصاد ایران و جهان خواند و افزود امروز به وضوح نارضایتی در جامعه خود را می‌بینیم و علت اساسی عدم شرکت جمعیت بزرگی در انتخابات، این است که سیاست‌های اساسی سرزمین به‌صورت نظام‌مند، بخش‌هایی از جامعه را از دسترسی به فرصت‌ها و منابع ملی حذف کرده است. این شرایط به‌طبیعت نارضایتی را شکل می‌دهد و حس می‌کنند اساسا تعلق خاطری به این سرزمین ندارند.
راغفر با یادآوری اینکه این مسئله تنها مختص ایران نیست و سیاست‌های تعدیل ساختاری و نئولیبرالیسم از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۰ منشای نارضایتی‌های فرا‌وان در کشور‌های صنعتی بزرگ بوده، اظهار داشت بخشی از اعتراض‌های امروزه در آمریکا با شعار مخالفت با جنایت‌های اسرائیل، در واقع اعتراض به ۴۰ سال استثمار مستمر نسل جوان در آمریکا است که بخش قابل توجه‌ی از مردم را از امید به آینده و محصول اجتماعی حذف کرده است.
نابرابری تنها در دسترسی به فرصت‌ها نیست، بلکه در توزیع امید نیز هستیم
نابرابری، ارامش سیاسی را تهدید می‌کند
وی اضافه کرد این نابرابری‌ها فقط در دسترسی به فرصت‌ها و منابع نیست، بلکه ناظر نابرابری در توزیع امید هستیم. جوانان ما امید نسبت به آینده را از دست داده‌اند و فکر می‌کنند هیچ مرجع و ملجایی به فکرشان نیست. این موضوع، مهم‌ترین مسئله کانونی امروز جامعه ماست که اگر به آن دقت نشود، قطعا اوضاع بدتر خواهد شد. نابرابری از محوری‌ترین اتفاقاتی است که به شدت ارامش سیاسی را تهدید می‌کند و متاسفانه هیچ نشانه‌ای از سوی حاکمیت برای از بین بردن این نابرابری‌ها نمی‌بینیم.
امیدوارم روزنه‌ای ولو اندک برای تشکیل گفتگو در جامعه باز شود
راغفر گشایش شکل‌گرفته در انتخابات را پاسخی به مطالبات سال‌های قبل مردم و به‌ویژه جوانان دانست اما ابراز کرد این گشایش به هیچ وجه کافی نیست. امیدوارم روزنه‌ای ولو اندک باز شود تا بتوانیم در جامعه گفتگو کنیم. متاسفانه نشانه‌های آن کافی نیست. آنچه امروزه کور سویی از امید تشکیل داده، این است که پزشکیان برای کاهش نابرابری‌ها بر سه محور ضمانت داده و ما به دنبال تحقق تعهدات ایشان خواهیم بود.
۷ درصد جمعیت سرزمین با گرسنگی روبرو هستند
پس از جنگ، گویی قانون اساسی را در جوی آب انداختند
پزشکیان وعده ریشه‌کنی گرسنگی را محقق کند
این اقتصاددان ادامه داد ریشه‌کنی گرسنگی اولین محور است. ایشان چندین بار اصرار کردند که متعهدیم مردم شب با گرسنگی نخوابند. بر پایه آمار‌های رسمی، محاسباتی انجام دادیم که مشخص می‌کند نزدیک به ۶ تا ۷ درصد جمعیت ۹۰ می‌لیونی کشور با گرسنگی روبرو هستند و کل مخارجشان نمی‌تواند هزینه غذا را تأمین کند؛ ضمن اینکه خانواده‌ها مخارج فرد دیگر به جز غذا هم دارند. ۷ درصد جمعیت رقم بسیار قابل توجه‌ی است! اگر آقای پزشکیان بتواند این وعده را در ۴ سال آینده محقق کند، دستاورد بزرگی خواهد بود. ایشان دو ضمانت دیگر با وعده آموزش رایگان همگانی و از بین بردن نابرابری داده‌اند که هر سه جزو تعهدات قانون اساسی است. قانون اساسی که پس از جنگ، گویی در جوی آب انداخته شده و کاملا نادیده گرفته شده و حاکمان هر‌گونه که خواستند اجرا کردند.
رژه اشرافیت و نابرابری در شهر‌ها، ناهنجاری‌ها را تشدید می‌کند
رشد جرایم، محصول تعطیل کردن قانون اساسی است
این عضو هیات علمی دانشگاه با یادآوری اینکه آموزش همگانی اجباری در کشور‌های صنعتی به این معناست که کودکی در ساعت تحصیل در خیابان باشد، پلیس خانواده او را بازخواست می‌کند، خاطرنشان کرد ببینید ما از کجا به کجا رسیده‌ایم که این بچه‌ها در چهارراه‌ها، خیابان‌ها و در زباله‌ها می‌گردند! پزشکیان به دسترسی آموزش همگانی و رایگان ضمانت داده است. ما بیش از ۳۵ سال است که اخطار می‌دهیم اگر این سیاست‌ها ادامه یابد، با اشکال گوناگون ناهنجاری‌ها روبرو خواهیم شد. این ناهنجاری‌ها ناشی از عدم پای‌بندی حاکمیت به تعهدات قانون اساسی است. آنانی که مرتکب جرایم می‌شوند، بیشتر درس نخوانده‌اند و امیدی به آینده ندارند. با وجود رژه اشرافیت و نابرابری در شهر‌ها، ناچار می‌شوند برای رسیدن به آنچه خانواده‌های منفعت‌مند دارند، وارد عرصه‌های غیر‌قانونی شوند. رشد جرم و جرایم محصول طبیعی تعطیل کردن قانون اساسی در سرزمین است.
الزام برگشت به تعهدات قانون اساسی
این اقتصاددان با بیان اینکه برگشت به قانون اساسی یکی از اساسی‌ترین تعهداتی است که هیچ رئیس‌جمهوری پس از جنگ آن را نقض نکرد، گفت همه می‌دانیم در طول جنگ علی‌رغم محدودیت‌ها، آموزش و پرورش و آموزش عالی رایگان بود. اگر فردی تصادف می‌کرد، عمل جراحی انجام می‌داد و با امضا از بیمارستان خارج می‌شد، نه اینکه همانند امروز گروگان گرفته می‌شوند تا خدمات دهند. این ضمانت سوم است که آقای پزشکیان داشتند تا خدمات سلامت به نیازمندان به‌صورت رایگان ارائه شود. اگر ایشان همین سه مولفه را محقق کند، زمینه بهبود حجاب در جامعه و کاهش نارضایتی‌ها فراهم می‌شود. حجاب بهانه‌ای برای اعتراض به سیاست‌های تبعیض‌آمیزی است که در ۳۵ سال قبل اعمال شده و همه این‌ها محصول سیاست‌های اقتصادی سه دهه پیش است. به نام اینکه رونق اقتصادی ایجاد می‌کنند تا به دنبال آن عدالت اجتماعی برقرار شود، این سیاست‌ها را اجرا کردند، اما هیچ‌کدام نه در ایران و نه در هیچ کجای دنیا محقق نشده و امروز در غرب و آمریکا نارضایتی‌های ناشی از نابرابری‌های فاحش را می‌بینیم.
اقتصاد غارتی فامیلی شکل‌گرفته، به‌سادگی قابل جراحی نیست
حاکمان برای از بین بردن موانع گسترش، عزم سیاسی داشته باشند
راغفر اصلاح نظام مالیاتی را یکی از محوری‌ترین موضوعاتی دانست که باید مورد دقت دولت جدید قرار بگیرد و گفت برندگان اقتصاد در ۳۵ سال گذشته باید مالیات بیش‌تری بپردازند. می‌بینیم فردی با یک کتانی و شلوار خاکی در سال‌های اول پس از انقلاب بوده و امروز ژنرالی است که بخش قابل توجه‌ی از اقتصاد کشور در اختیارش است. نه تنها خودش، بلکه اقوام و نزدیکانش نیز منفعت کرده‌اند و این اقتصاد غارتی فامیلی، قومی و خویشی که شکل گرفته، به‌سادگی قابل جراحی نیست. می‌گویند برای گسترش چند رمز وجود دارد؛ مهم‌ترین آن عزم سیاسی است. حاکمان باید برای از بین بردن موانع گسترش عزم سیاسی داشته باشند، اما متاسفانه امروز چنین عزیمی را نمی‌بینیم.
خواست معجزه نداریم، اما قدم‌های کوچکی برداشته شود
این استاد دانشگاه الزهرا(س) با اشاره به اینکه رمز دوم گسترش، حاکمیت قانون و یکسان بودن همه در برابر آن است، اظهار نظر کرد سومین رمز گسترش، حقوق مالکیت است. حقوق مالکیت باید محترم شمرده شود تا افراد خلاقیت و نوآوری داشته باشند و حقوق حاصل از آن را به خود اختصاص دهند. اینکه در کشور برقرار نمی‌شود، به علت حاکمیت یک اقتصاد غارتی چپاولی مبتنی بر فروش منابع ملی است، منابعی که متعلق به همه و نسل‌های آینده است؛ اما چون بازده‌ی گسترده و سریع دارد، تغییر این اقتصاد کار بسیار دشواری است که قطعا از مسئولیت ایشان بر نمی‌آید. ما از ایشان خواست معجزه نداریم، اما قدم‌های کوچکی که برداشته شود می‌تواند کم‌کم به نوعی چانه‌زنی بین مدافعان مردم و مدافعان غارت اقتصاد منجر شود و سختی از پایین مسئولان را وادار به تحول از بالا کند.
باید سازوکار‌های تعدیل مستمر نابرابری‌ها اجرا شوند
وی مسئله تعدیل مستمر نابرابری‌ها در دسترسی به قوت، ثروت و منزلت اجتماعی را رمز دیگر گسترش برشمرد و افزود این‌ها کانون‌های مهم عدالت اجتماعی هستند. باید برای این‌ها سازوکار‌هایی تعریف شود که کاملا شناخته شده‌اند و مالیات یکی از آن‌هاست. آنانی که ثروت‌های بالا دارند باید نرخ مالیات بالا‌تری بپردازند. این رویکرد یکی از مسائل جدی در اقتصاد‌های صنعتی دنیا در دوران بحران‌های عظیم و جنگ‌های جهانی بوده است. از ۱۹۱۴ تا ۱۹۸۰ در برخی دوره‌ها در کشور‌های صنعتی، آمریکا، بریتانیا، آلمان، فرا‌نسه و سوئد، نرخ مالیات بر ثروت و درآمد یک درصد صاحبان ثروت، ۹۰ درصد بوده که به آن مالیات مصادره‌ای می‌گویند. یک درصد دارایی‌هایشان را می‌گرفتند تا از آن بحران را تأمین کنند، اما در کشور ما امسال مالیاتی که اضافه کردند از جیب مردم عادی کسر می‌شود و به همین علت آثار تورمی آن بسیار کمرشکن و به زیان کشور است.
راغفر با اصرار بر اینکه مالیاتی که بر ثروت، دارایی و درآمد‌های بالا و ارث وضع می‌شود می‌تواند بخش قابل توجه‌ی از مشکلات را حل کند، گفت در یک دوره، یکی از نمایندگان مجلس می‌خواست برای افرادی که بیش از دو خانه دارند مالیات وضع کند، یکی از نمایندگان عیب گرفت و گفت این مطلب را متوقف کنید، چون من چهار خانه دارم! این نهاد قانون‌گذاری است که قرار است اصلاحاتی کند و نابرابری در جامعه را کاهش دهد!
مسئولین مواظب مشروعیت نظام سیاسی باشند
عدم شراکت نوعی اعتراض و از جنس خشونت است
رای‌دهندگان پس از رای، بر کارکرد رئیس‌جمهور نظارت و مداخله داشته باشند
این اقتصاددان انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ را حساس‌ترین انتخابات ۴۵ سال اخیر دانست و اظهار کرد می‌زان کم مشارکت در انتخابات، باید برای مسئولان کشور هشداری باشد که مواظب مشروعیت نظام سیاسی باشند. در حالی که این حجم از تهاجم خارجی و رسانه‌های غربی برای رشد خشونت در جامعه را می‌بینیم، عدم مشارکت هم نوعی اعتراض و از جنس خشونت است؛ در واقع از جنس مدنی خشونت است. اگر به آن دقت نکنیم، می‌تواند اشکال بسیار جدی‌تری بگیرد که قطعا به فروپاشی منجر می‌شود. از همه افرادی که نسبت به مسائل و آینده ایران حس نگرانی دارند، تقاضای این نیست که فقط رای دهند، بلکه این است که پس از رای دادن بر کارکرد رئیس‌جمهور کشور نظارت و مداخله داشته باشند. وقتی ما ایشان را رها می‌کنیم، چیزی می‌شود که امروز با آن روبرو هستیم. نارضایتی‌های گسترده پدید می‌آید. ایران ظرفیت‌های بسیار بزرگی در حوزه اقتصاد دارد و ما می‌توانیم آن‌ها را فعال کنیم و کشور را از بحران جاری خارج کنیم. شرط مهم آن رموزی است که برای گسترش برشمردم. همه باید در این موضوع فعال باشند و مطالبات را از دولت مطالبه کنند.
