چرا گاهی بخشیدن و فراموش کردن از دسترس خارج است؟

ببخش و فراموش کن همیشه راهکار عملی نیست. حافظه بر اساس میل و اراده کار نمیکند و بخشیدن تمرینی است که زمان میطلبد. علاوه بر این، گاهی حتی با دانستن اینکه این سالمترین گزینه است، قادر به انجام آن نیستیم.
گاهی چنین میشود که نه میتوانید ببخشید و نه فراموش کنید. حتی با علم اینکه این ایدهآلترین، سالمترین و حتی الزامیترین عمل برای شفای درونی و آسایش است، انجامش ممکن نیست. چرا؟ چون هیچ ترفند جادویی برای دستیابی سریع به آن وجود ندارد و همیشه آنقدر ساده نیست نی فکر میکنیم یا دیگران پیشنهاد میدهند.
در ناخودآگاه یا خودآگاه شما ممکن است اصلا نخواهید این کار را انجام دهید.
بسیاری از ما تجربیات بدی داشتهایم. زخمهای ناشی از ناامیدی و تجربههای تلخ و صدمهزا را با خود میبریم. علاوه بر این، گمان میرود قبلا چندین بار بخشیده باشیم. اما برخی ازمایشها زخمهایی میگذارند که سوزش و دردشان به سرعت از بین نمیرود.
برخی بغضها و کینهها دههها طول میکشند و التیام نمییابند، چیزهای بیشتری از پیش با ما میمانند؛ و میدانیم که زیستن با این حالت نه راحت است و نه سالم. در واقع، هر تلخی که تداوم یابد و مقاومت کند، توانایی ما برای اعتماد مجدد به زندگی و مردم را از بین میبرد و حس خوشبختی و سعادت را از ما میگیرد.
آیا به گمان زیاد کلیدی برای تسلط بر این شرایط وجود دارد؟
آنچه را که نمیتوان بخشید یا از ذهن پاک کرد، قدرت دارد تا بسیاری از بخشهای زندگی ما را دگرگون کند.

چرا نمیتوان بخشید یا فراموش کرد؟
ببخش و فراموش کن که طبق معمول پیشنهاد میشود، ضربالمثلی فرهنگی است که بسیاری از ما با آن بزرگ شدهایم و به نحوی در ذهن مان ثبت شده است. در برخی کشورهای شرقی، بخشیدن دیگران راهی برای نگهداری هماهنگی اجتماعی و رابطه با اجتماع است.
در غرب، اما بخشیدن دیگران مکانیزمی برای رهایی از بار احساسات منفی و بازیابی اعتدال روانی است. در واقع، مردم میدانند که بخشش تمرین خوبی برای بهبود سلامت روانی است. مشکل عدم اعتدال روانی وقتی پیش میآید که نه میتوانیم ببخشیم و نه فراموش کنیم.
علم مدتی است که این پدیده را مورد مطالعه قرار داده و روانشناسی به طور خاص به کشف تفاوتهای فردی بین افراد پرداخته است. همین تفاوت بین افراد باعث میشود که برخی از ما بتوانیم زخمهای واقعا جدی همانند تهمت، خیانت، دزدی و غیره را ببخشیم و برخی دیگر حتی قادر به بخشش فردی که تاریخ تولدمان را فراموش کرده است، نباشیم.

علت این تفاوتها چیست؟
بخشش همیشه یک انتخاب شخصی است، عملی از روی اراده که هنگامی اتفاق میافتد (یا نمیافتد) که از نظر احساسی آمادگی داشته باشیم.
بخشش فرآیندی است که بسته به هر شخصی بازه زمانی مشخصی دارد
هنگامی که نمیتوانید ببخشید یا فراموش کنید، علت آن صدمه عاطفی است که متحمل شدهاید. هرچه بار آن زیادتر باشد، به زمان بیشتری نیاز دارید تا آنچه اتفاق افتاده را پردازش کنید و لایه به لایه این رنج را التیام بخشید. علاوه بر این، همه ما با هم فرق داریم و شدت بهبودی در همه ما یکسان نیست.
به طور کلی، بخشیدن افرادی که به شما صدمه زدهاند بخشی از آخر سفر شفابخش شما است. این آخرین نقطهای است که امیدوارید در نهایت بتوانید خود را کاملا از مرحله و شرایط قبلی جدا کنید و یک قدم به جلو بردارید. برخی موفق خواهند شد این کار را سریعتر انجام دهند، چون توانایی را سریعتر پردازش کرده و پذیرفتهاند.
از نظر دیگر، برخی هرگز موفق به این کار نمیشوند؛ یا به این علت که واقعا نمیخواهند یا اینکه متاسفانه گیر کردهاند، به ناامیدی دچار شدهاند و دست از تلاش کشیدهاند؛ دچار حس خشم و رنجش از خود و دیگران میشوند.
ناتوانی در کنار گذاشتن احساسات منفی، به حافظه مرتبط است و به آن باز میگردد و تبدیل به تداوم درد و رنج میشود.
بر اساس تحقیقی که در همین جهت در دانشگاه مونیخ (آلمان) انجام شده است، تنها وقتی که بتوانیم از جان و دل ببخشیم، بهبودی روانی به دست میآید. با این حال، افرادی که از روی اجبار و به زور میبخشند (بخشش توخالی)، التیام روانی آشکار نمیکنند، چون تا این مدت حس رنجش وجود دارد.

آنچه اتفاق افتاد صدمهزا بوده و شما نمیخواهید ببخشید
آشکار است که بخشش یک انتخاب واقعا شخصی است. اینگونه ازمایشها صدمهزایی وجود دارند که دردشان آنقدر زیاد است که گزینه بخشش جایی ندارد. پافشاری میکنیم که افراد با هم فرق دارند، هر تجربه منحصر به فرد است و در افراد تأثیرات متغیری میگذارد.
رابرت انرایت، رهبر مؤسسه بینالمللی بخشش و از پیشگامان پژوهش در باب بخشش است. او ادعا میکند که ما بیشتر فکر اشتباهی در رابطه با چیستی بخشش داریم. او نظر میدهد که موارد زیر را همیشه در نظر داشته باشیم
بخشیدن به این معنی نیست که شما از نادرست انجام شده چشمپوشی کنید؛ هنگامی میبخشید چیزی را توجیه نمیکنید و انتظار آشتی هم ندارید.
بخشیدن دیگران عملی است برای پایان دادن به رنج، خشم و ناراحتی عاطفی شما، رنجی که میتواند شما را به حالتهای روانی ناشی از افسردگی مزمن بکشد.
بعضی اوقات، رنجش عمیق در شما باقی میماند و نحوه ارتباط شما با دیگران را دگرگون میکند. بخشش مرحلهای از شفای عاطفی است و همیشه پیشنهاد میشود که آن قدم نهایی را بردارید. بدیهی است که این کاملا به شما مربوط است که آن را انجام دهید یا نه، این انتخاب شخصی شماست.

اگرچه همیشه امکان بخشیدن وجود ندارد، اما بخشش مزایای روانی بسیاری دارد.
پیامدهای نبخشیدن و فراموش نکردن
هر یک از ما داستانهای خودمان، میتوانستیمها و باید انجام میدادیمهای خودمان را در زندگی داریم، با این حال، هرچه بیشتر کینهورزی کنیم، کیفیت زندگیمان بدتر خواهد شد. در واقع، هنگامی نتوانیم توهین قبل را ببخشیم یا فراموش کنیم، اینجا و اکنون ما غیرقابل دفاع میشود.
به عنوان مثال، اعتمادمان به مردم را از دست میدهیم، هراس گریبان مان را میگیرد، قربانی اضطراب و استرس بعد از سانحه میشویم، بیخوابی و تکرار اتفاقات قبل امان مان را میبرد.
اگر کنترل زندگیتان برایتان دشوار است، از متخصص پشتیبانی بخواهید. این که تصمیم بگیرید افرادی را که به شما صدمه رساندهاند، ببخشید یا نه، گزینهای است که میتوانید بعدا به آن فکر کنید. کاری که اکنون باید انجام دهید این است که به زخمها و ناراحتیهای روانی خود اهمیت دهید و آنها را درمان کنید.

سخن آخر این که دانشگاه سن آندرس (آرژانتین) تحقیقی را انجام داده است که ادعا میکند عمل بخشش رنج عاطفی را کاهش میدهد، چون خاطرات دیگر وجود ندارند. در نتیجه، جایی برای زمانهای تازه و نشاط باقی میماند. چرا آن را امتحان نمیکنید؟




