محققان شبکه مغزی مسئول تفکر خلاق را با تحریک عمیق شناسایی کردند

گروهی از پژوهشگران به رهبری دانشمندان کالج پزشکی بیلور، مدارهای مغزی پایهای را که در برخی انواع خلاقیت نقش دارند، شناسایی کردهاند. برخلاف حرکات خاص یا پاسخهای حسی، تفکر خلاق به هیچ بخش خاصی از قشر خارجی مغز محدود نمیشود.
نقش شبکه حالت پیشفکر در خلاقیت
شبکه حالت پیشفکر (DMN) یک شبکه مغزی در مقیاس بزرگ است که مناطقی را در بر میگیرد که فعالیت آنها به شدت همبسته است و در عین حال از سایر شبکههای مغزی متمایز میباشند. این شبکه بیشتر در شرایطی فعال میشود که شخص متمرکز بر جهان بیرونی نباشد و در حالت استراحت در میانه بیداری قرار داشته باشد.
وقتی ذهن آزادانه از فکری به اندیشه دیگر سرگردان میشود، شبکه حالت پیشفکر فعال میگردد. این ساختار کاملا برای تفکر خارج از چارچوب مناسب است و بین مفاهیم به ظاهر دور ربط برقرار میکند تا ایدهها یا راهحلهای منحصر به فردی را به روشی خودجوش و با جریان آزاد شکل دهد.
شواهد مستقیم از تحریک عمیق مغز
در سال ۲۰۲۲، بن شوفتی جراح مغز و اعصاب و همکارانش اولین افرادی بودند که رابطه علی بین شبکه حالت پیشفکر و تفکر خلاق را یافتند. دانشمندان در حین برداشتن تومورهای مغزی از بیماران داوطلب، دریافتند که مهار الکتریکی این شبکه، جریان خلاق شرکتکنندگان را قطع میکند.
شوفتی و همکارانش در همکاری با دانشگاه یوتا، تأثیر مشابهی را در شرکتکنندگانی که تحت نظارت تهاجمی صرع قرار داشتند، نشان دادند. این تکنیک پیشرفته بر الکترودهای مغزی کاشته شده متکی است و به دانشمندان اجازه میدهد تا تحریک عمیق مغز را در شبکههای عصبی خاص انجام دهند.
جزئیات مطالعه جدید
در مطالعه حاضر، از ۱۳ بیمار صرعی با الکترودهای کاشته شده خواسته شد تا در یک دقیقه هر تعداد که میتوانند از یک آیتم روزمره منفعت بگیرند. محققان دریافتند که شبکه حالت پیشفکر اولین قسمتی از مغز است که در تلاش برای تفکر خلاق روشن میشود و بلافاصله پس از آن، فعالیت خود را با سایر مناطق مغز نظیر مناطقی که در حل مسئله و تصمیمگیری دخیل هستند، هماهنگ میکند.
شوفتی میگوید ما میتوانیم در چند میلیثانیه اول تلاش برای انجام تفکر خلاق ببینیم چه اتفاقی میافتد. او فکر میکند این نشانهای است که شبکه حالت پیشفکر در حال بازیابی و غربال کردن انواع گوناگون اطلاعات برای تشکیل ایدههای تازه است، قبل از ارسال آنها برای قضاوت توسط سایر مناطق دچار در تفکر انتقادی.
نتایج سرکوب موقت بخشهای خاص
پژوهشگران دریافتند که در میان همه ۱۳ شرکتکننده، برخی از قسمتهای خاص شبکه حالت پیشفکر به طور خاص با تفکر جانبی مرتبط هستند، در حالی که برخی دیگر بیشتر با سرگردانی ذهن میباشند. منفعتگیری از الکترودهای کاشته شده برای سرکوب موقت قسمتهایی از شبکه که به تفکر جانبی مرتبطاند، منفعتگیریهای تازه برای موارد روزمره را برای بیماران سختتر کرد، اما سرگردانی ذهنی آنها دستنخورده باقی ماند.
الئونورا بارتولی جراح مغز و اعصاب از کالج پزشکی بیلور بیان کرد ما با منفعتگیری از تحریک مستقیم مغز از شواهد همبستگی فراتر رفتیم. یافتههای ما نقش شبکه حالت پیشفکر را در تفکر خلاق برجسته میسازد. این مطالعه در مجله انتشار یافته است.




