نگهبان شب میرکریمی نماینده ایران در اسکار؛ مرور ۲۸ فیلم نامزد از ۱۹۷۷ تا امروز

به گزارش بام وطن، سینمای ایران بار دیگر با امید به کسب افتخار جهانی در مراسم اسکار قدم میگذارد. این بار فیلم نگهبان شب به کارگردانی رضا میرکریمی به عنوان نماینده رسمی ایران در بخش بهترین فیلم بینالمللی معرفی شده است. این انتخاب در حالی انجام میشود که ایران از سال ۱۹۷۷ تاکنون بیست و هشت بار در این رقابت جهانی حضور داشته است.
آغاز ه؛ از دایره مینا تا بچههای آسمان
اولین فیلم ایرانی که برای اسکار فرستاده شد، دایره مینا اثر داریوش مهرجویی در سال ۱۹۷۷ بود. این فیلم موفق به راهیابی به پینال نهایی نشد. در دهه ۱۹۹۰، آثار ناسازی عباس کیارستمی، جعفر پناهی و محسن مخملباف نیز نامزد شدند اما هیچکدام در لیست پنج گانه نهایی جای نیافتند. نخستین شکست بزرگ در سال ۱۹۹۸ رخ داد وقتی بچههای آسمان مجید مجیدی توانست به عنوان اولین فیلم ایرانی در میان پنج فیلم برتر فیلم خارجی اسکار قرار گیرد، هرچند جایزه را به دست نیاورد.
دور طلایی اصغر فرهادی؛ دو اسکار برای ایران
نام اصغر فرهادی در تاریخ اسکار ایران با حروف طلایی ثبت شده است. او با جدایی نادر از سیمین در سال ۲۰۱۱ نخستین اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی را برای ایران به ارمغان آورد. پنج سال بعد، در ۲۰۱۶، فروشنده نیز موفق شد دومین اسکار را به خانه ببرد. فرهادی با چهار نامزدی (۲۰۰۹، ۲۰۱۱، ۲۰۱۳، ۲۰۱۶، ۲۰۲۱) رکورددار تعداد کاندیداتوری در میان کارگردانان ایرانی است.
حضورهای بارز دیگر و روند اخیر
مجید مجیدی با پنج فیلم (۱۹۹۸، ۱۹۹۹، ۲۰۰۱، ۲۰۰۸، ۲۰۱۵، ۲۰۲۰) پرکارترین کارگردان در فهرست نامزدهای ایران است. بهمن قبادی، رضا میرکریمی، کامبوزیا پرتو، وحید جلیلوند و هومن سیدی نیز در سالهای مختلف نماینده ایران بودهاند. در سالهای اخیر فیلمهایی همچون قهرمان (۲۰۲۱) و جنگ جهانی سوم (۲۰۲۳) اگرچه نامزد شدند اما گام برآمدن از مرحله مقدماتی را برنداشتند.
شانسهای نگهبان شب در رقابت سال جاری
رضا میرکریمی که پیش از این در سالهای ۲۰۰۵ با خیلی دور خیلی نزدیک و ۲۰۱۴ با امروز نماینده ایران بوده، بار سوم با نگهبان شب در میدان است. منتقدان سینمایی معتقدند این فیلم با رویکرد اجتماعی و روایی قوی، پتانسیل ورود به لیست پانزدهگانه و حتی پنجگانه نهایی را دارد. الأكاديمية اسکار در ماه ژانویه لیست میانبر را اعلام میکند و مراسم نهایی در ماه مارس برگزار خواهد شد.
آمار کلی نامزدهای ایران در اسکار
از میان ۲۸ فیلم معرفی شده تا امروز، تنها سه اثر یعنی بچههای آسمان، جدایی نادر از سیمین و فروشنده توانستهاند به انتخاب نهایی پنجگانه برسند. دو اسکار برنده شدن، جایگاه ویژه سینمای ایران را در میان سینماهای آسیایی تثبیت کرده است. اکنون همه نگاهها به سمت نگهبان شب معطوف است تا ببیند آیا میتواند سومین اسکار را به خاک ایران بیاورد.




