مقدار نانوپلاستیک در مغز انسان به اندازه یک قاشق چایخوری رسید؛ هشدار جدید محققان, محققان دانشگاه نیومکزیکو در یک مطالعه گسترده، ۵۲ نمونه بافت مغزی متعلق به انسانهای متوفی را مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصل نشان میدهد که میزان میکروپلاستیک و نانوپلاستیک در بافت مغزی، به میزان ۷ تا ۳۰ برابر بافتهای کلیه و کبد بالاست. حجم این ذرات پلاستیکی در مغز به حدی رسیده که تقريباً برابر با یک قاشق چایخوری پلاستیک برآورد میشود.
افزایش נونوپلاستیک در مغز در طول زمان طبق گزارش بیزینس اینسایدر و مقاله منتشرشده در نشریه نیچر، محققان متوجه شدند که نمونههای مغزی مربوط به افراد در سال ۲۰۲۴، نسبت به نمونههای سال ۲۰۱۶، حاوی میزان قابلتوجهی بیشتری از نانوپلاستیک هستند. دانشمندان این روند رو به افزایش را نتیجه مستقیم بالا گرفتن آلودگی پلاستیکی در محیط زیست ارزیابی میکنند.
برهم زدن سد خونی-مغزی توسط ذرات نانو مغز از یک مکانیزم دفاعی به نام سد خونی-مغزی برخوردار است که معمولاً مانع ورود پاتوژنها و سموم به بافت عصبی میشود. با وجود این محافظت، نتایج پژوهش حاکی از آن است که نانوپلاستیکها توانستهاند این سد محافظتی را عبور کرده و در بافت مغز تجمع یابند.
غالب پلاستیکهای شناسایی شده، ذرات نانوآلوده پلیاتیلن بودهاند که متداولاً در کیسههای پلاستیکی، ظروف بستهبندی غذا و بطریهای آب معدنی کاربرد دارند. منطقه تاثیرپذیر در مغز نمونههای برداشت شده از قشر پیشینه مغز بودهاند؛’ که وظیفه کنترل حرکات ارادی و فرایندهای تصمیمگیری را بر عهده دارد. حضور نانو ذرات پلاستیکی در این ناحیه استراتژیک، نگرانیهای جدی را در سلامت عصبی به وجود آورده است.
رابطه احتمالی با زوال عقل در این مطالعه که نتایج آن در نشریه نیچر منتشر شده، ۱۲ نفر از متبرعین مبتلا به زوال عقل (دمانس) بودهاند. در بافت مغزی این افراد، غلظت بالاتری از نانوپلاستیک مشاهده شد. با این حال، محققان تأکید میکنند که این یافتن نمیتواند به عنوان مستند علی بودن پلاستیک برای زوال عقل تلقی شود.
از آنجا که در بیماران دمانس، سد خونی-مغزی دچار اختلال و تخلخل است، احتمالاً تجمع بالای این ذرات یک نشانه یا پیامد بیماری است، نه عامل اصلی ایجاد آن. میکروپلاستیکها پیش از این در مختلف بدن انسان از جمله قلب، کبد، بیضهها و حتی شیر مادری نیز گزارش شده بودند.
اگرچه کارشناسان همچنان در درک کامل اثرات سمی این مواد بر سلامت انسان در حال تحقیق هستند، اما برخی مطالعات پیشین، مواجهه با میکروپلاستیک را با بیماریهای قلبی-عروقی، خطر سکته مغزی و کاهش کیفیت اسپرم در ارتباط داشتهاند. هماکنون تحقیقات جدید بر روی نقش احتمالی این ذرات در بالا بردن ریسک انواع سرطانها متمرکز است.
راهکارهای کاهش مواجهه با میکروپلاستیک با توجه به حضور همهپرسه میکروپلاستیک در غذا، هوا، آب و آشغال، اجتناب کامل از آن ناممکن به نظر میرسد. با این حال، متخصصان توصیه میکنند با اقدامات ساده اما موثری میتوان میزان مواجهه را به شدت کاهش داد. این اقدامات شامل شستن کامل دستها قبل از غذا خوردن، جدا کردن غذا از ظروف پلاستیکی قبل از قرار دادن در مایکروویو، و اجتناب از نوشیدن مایعات از بطریهای پلاستیکی یکبار مصرف میباشد.
