بررسی عملکرد اقتصادی ۱۰۰ روزه دولت یازدهم؛ جهش قیمتها، تورم پنهان و چالشهای مدیریت ارز, وضعیت معیشتی خانوارها در سه ماه اول فعالیت دولت یازدهم دچار تشدید ناگهانی شده است. گزارشهای رسمی نشان میدهد که سبد خرید مردم با افزایشهای دو رقمی و در مواردی سه رقمی در قیمتهای کالای اساسی روبرو شده است.
آمارهای رسمی تورم در ۱۰۰ روز اول بر اساس ارقام منتشر شده، میانگین افزایش قیمتها در این دوره به شرح زیر بوده است انواع نان ۵۰ درصد لبنیات ۳۰ درصد برنج ایرانی ۵ درصد و برنج خارجی ۱۴ درصد مرغ ۱۴ درصد سیبزمینی ۱۳ درصد انواع حبوبات ۹ درصد گوجهفرنگی ۵۹ درصد خیار ۳۸ درصد این جهش قیمتی در حالی رخ داده که مدیریت کلان اقتصاد انتظار میرفت مانع از تشدید فشار بر اقشار ضعیف شود.
معضل توزیع گوشت و حذف سهمیهبندی یکی از پروندههای حساس، توقف توزیع گوشت قرمز با قیمت تنظیم بازاری ۳۰۰ هزار تومانی است.
این تصمیم مستقیماً روی میز خوراک الطبقات فرودستی تأثیر گذاشته و شکاف طبقاتی را عمیقتر میکند. افزایش پنهانی تعرفه برق علاوه بر کالاها، دولت بدون اطلاعرسانی قبلی و شفاف به شهروندان، از ابتدای ماه مهر تعرفه مصرف برق را ۳۸ درصد افزایش داده است. این اقدام پنهانی بار مالی جدیدی بر دوش خانوارها و واحدهای تولیدی گذاشته و تورم را در بخش خدمات و تولید تشدید میکند.
سیاست ارزیار نیما؛ شکاف رو به گسترش وزارت اقتصاد از روز اول بر افزایش نرخ دلار نیما اصرار داشته تا فاصله آن با دلار بازار آزاد کاهش یابد. اما دادههای نیمه آذرماه ۱۴۰۳ حکایت از شکست این سیاست دارد.
مقایسه ارقام رسمی نرخها به شرح زیر است دلار نیما از ۳۹ هزار تومان (اسفند ۱۴۰۱) به ۵۱ هزار تومان (آذر ۱۴۰۳) دلار بازار آزاد از ۵۰ هزار تومان به ۷۱ هزار تومان این روند افزایش همزمان، نشاندهنده عدم کنترل موثر بر بازار ارز و انتقال تورم ارزی به قیمتها است.
تعلیلهای بیپایه و عقبنشینی از سیاستهای ضدتورمی مسوولان اقتصادی افزایش قیمتها را ناشی از تغییرات منطقهای توصیف میکنند، در حالی که نوسانات منطقهای ۱۴ ماه پیش آغاز شده بود، اما بازار ارز پیش از روی کار آمدن تیم جدید، در حال نسبی آرامش بود. کارشناسان معتقدند اقدامات اخیر دولت، عقبنشینی از برنامههای کنترل تورمی دولت قبل است که تورم را به آستانه محدوده ۲۰ درصدی سوق داده بود.
این تغییر مسیر، نگرانی جدی در میان اقتصاددانان به وجود آورده که آیا مدیریت جدید اراده و برنامهای برای ادامه روند نزولی تورم دارد یا خیر.
