تحقیقات دانشگاه برن: مدل سه‌بعدی از سلول‌های لب ماندگار، امید جدید برای درمان صدمات لب

به گزارش بام وطن، درمان موثر مشکلات ناشی از صدمات لب همچنان چالش‌برانگیز است و پژوهش‌های اساسی برای بهبود روش‌های درمانی ضروری به نظر می‌رسد. تا کنون مدل‌های سلولی لب انسان که کارکرد متفاوتی با سایر سلول‌های پوست دارند، برای گسترش درمان‌ها در دسترس نبوده‌اند.

به نقل از مدیکال اکسپرس، یک گروه پژوهشی از ماندگاری پیروزی‌آمیز سلول‌های لب اهدایی خبر داده‌اند که امکان گسترش مدل‌های بالینی لب را در محیط آزمایشگاه‌ی فراهم کرده است. این اثبات مفهوم پس از توسعه بیش‌تر می‌تواند برای هزاران بیمار سودمند باشد.

دکتر مارتین دگن، پژوهشگر دانشگاه برن در سوئیس، بیان کرد لب یکی از ویژگی‌های برجسته صورت ماست و هر‌گونه نقص در این بافت می‌تواند به شدت مخرب باشد، اما مدل‌های سلولی لب انسان برای گسترش درمان تا به امروز وجود نداشتند. ما از طریق همکاری با کلینیک دانشگاه‌ی جراحی اطفال در بیمارستان دانشگاه برن و با بهره‌گیری از بافت لب که در صورت عدم استفاده دور ریخته می‌شد، توانستیم این موانع را برطرف کنیم.

سلول‌های اولیه اهدایی برای این نوع تحقیقات ایده‌آل محسوب می‌شوند زیرا معتقد است که آن‌ها ویژگی‌های شبیه بافت مهم را حفظ می‌کنند. با این حال، سلول‌های اهدایی نمی‌توانند به طور نامحدود تکثیر شوند و دستیابی به آن‌ها با سختی و هزینه زیاد همراه است.

دگن افزود بافت لب انسان به طور منظم قابل دستیابی نیست و بدون این سلول‌ها، تقلید ویژگی‌های لب در شرایط آزمایشگاه‌ی ناممکن است. دومین گزینه، ساخت سلول‌های ماندگار لب است که می‌توانند در آزمایشگاه رشد کنند. دانشمندان برای رسیدن به این هدف، ژن‌های خاصی را دستکاری می‌کنند تا وقتی سلول‌ها به پایان چرخه حیات طبیعی خود می‌رسند، بتوانند تکثیر خود را ادامه دهند.

دانشمندان سلول‌ها را از بافت اهدایی دو بیمار جدا کردند؛ یکی به دلیل پارگی لب و دیگری به دلیل شکاف لب تحت درمان بود. آن‌ها از یک ناقل رتروویروسی برای غیر‌فعال کردن ژنی استفاده کردند که چرخه حیات سلولی را متوقف می‌کند و طول تلومر‌های انت‌های کروموزوم‌ها را تغییر می‌دهد تا طول عمر سلولی را افزایش دهد.

سپس، این سلول‌های جدید تحت آزمایش قرار گرفتند تا اطمینان حاصل شود که کد ژنتیکی آن‌ها در طول تکثیر پایدار باقی می‌ماند و ویژگی‌های سلول‌های اولیه را حفظ می‌کند. برای اطمینان از عدم داشتن ویژگی‌های سرطانی، دانشمندان به جستجوی هر‌گونه ناهنجاری کروموزومی پرداختند و هم سلول‌های جدید و هم یک مجموعه از سلول‌های سرطانی را روی آنرم حاوی عصاره جلبک‌های قرمز پرورش دادند. تنها سلول‌های سرطانی باید در این محیط رشد می‌کردند.

سلول‌ها هیچ ناهنجاری کروموزومی نشان ندادند و نتوانستند روی آگار رشد کنند. بدین ترتیب، دانشمندان تایید کردند که سلول‌ها در آزمایش تشکیل پروتئین و آرنا پیام‌رسان همانند همتایان اصلاح‌نشده خود رفتار می‌کنند.

در مرحله نهایی، دانشمندان آزمایش‌هایی انجام دادند تا بررسی کنند سلول‌ها چگونه می‌توانند به عنوان مدل‌های آزمایشی آینده برای بهبود زخم یا عفونت لب عمل کنند. ابتدا برای بررسی اینکه آیا سلول‌ها می‌توانند نماینده دقیقی برای بهبود زخم باشند، نمونه‌هایی از سلول‌ها را خراشیدند. آن‌ها مشاهده کردند که سلول‌های درمان‌نشده، زخم را پس از هشت ساعت می‌بندند؛ در حالی که سلول‌های درمان‌شده با فاکتور‌های رشد می‌توانند بستن زخم را سریع‌تر انجام دهند. این نتایج با مشاهدات در سلول‌های پوست دیگر مناطق بدن هم‌سو بود.

دانشمندان با بهره‌گیری از سلول‌ها، مدل‌های سه‌بعدی ساختند و آن‌ها را با قارچ کاندیدا آلبیکانس آلوده کردند که می‌تواند باعث عفونت‌های جدی یا شکاف لب در افراد با سیستم ایمنی ضعیف شود. سلول‌ها همان‌طور که انتظار می‌رفت عمل کردند.

دگن گفت آزمایشگاه ما بر درک مسیر‌های ژنتیکی و سلولی درگیر در شکاف لب و کام تمرکز دارد. با این حال، ما قانع شده‌ایم که مدل‌های سه‌بعدی ساخته‌شده از سلول‌های سالم لب ماندگار، می‌توانند در بسیاری از حوزه‌های پزشکی دیگر سودمند باشند. این پژوهش در مجله فرا‌نتی در سلولی و بیولوژی توسعتی منتشر شده است.