تفاوت مثبت‌اندیشی و خوش‌بینی چیست؟ کارشناسان به مزایا و مخاطرات مثبت‌گرایی سمی می‌پردازند

به نقل از گاردین، علی‌وجود انتقاد‌های اساسی از مفاهیم منتقل‌شده در کتاب نورمن وینسنت پیل، تشخیص تأثیر مداوم او در عصر جاری دشوار نیست. این نوشته را می‌توان در رسانه‌های اجتماعی، در شیوه وایرال شدن پست‌های مرتبط با مثبت‌اندیشی و در سندرم دختر خوش‌شانس مشاهده کرد. این رویکرد در بازاریابی برای اپلیکیشن‌های ردیابی تناسب‌اندام و شرکت‌های بازاریابی مشهود است. در سیاست نیز این اثر نمایان است، از جمله آن‌که دونالد ترامپ پیل را بزرگ‌ترین مرد توصیف کرده بود.

همه این‌ها می‌توانند تفکر مثبت را در بهترین حالت همانند یک طرح بازاریابی و در بدترین حالت به‌مثابه ابزاری برای رهبران جهان در حالی که تار و پود جامعه را متلاشی می‌کنند، نشان دهند. مثبت سمی در سال‌های اخیر به یک واژه رایج تبدیل شده و منتقدان به ایرادات بی‌شمار عبارت فقط مثبت‌اندیش باش اشاره کرده‌اند. این در حالی است که نتایج مطالعات نشان داده‌اند خوش‌بینی واقعا با نتایج بهتر از نظر سلامت روانی و جسمانی مرتبط است.

با وجود این وضعیت، ما باید چه کنیم؟ آیا نحوه فکر مثبت برای ما خوب است یا در بهترین حالت خنثی می‌باشد؟ مثبت‌اندیشی و خوش‌بینی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ آیا راه معقولی برای پرورش چشم‌انداز امیدوارکننده‌تر وجود دارد؟

نحوه فکر مثبت چیست؟

اگرچه تفکر مثبت یا تمرین تمرکز بر امور مثبت به جای منفی و خوش‌بینی بیش‌تر به‌جای یکدیگر به‌کار می‌روند، اما از هم کمی متفاوت هستند. دکتر کارستن وروش، استاد روان‌شناسی در دانشگاه کنکوردیا در مون‌ترال کانادا که بر روی خوش‌بینی مطالعاتی انجام داده، می‌گوید خوش‌بینی یک ویژگی شخصیتی نسبتا پایدار است. خوش‌بینی یک حس نیست. خوش‌بینی این راهی برای دیدن جهان است، انتظاری که آینده بیش‌تر خوب خواهد بود تا بد.

چیزی که تعیین می‌کند شخصیتی خوش‌بینانه دارید یا خیر، پیچیده است. وروش می‌گوید این تا حدی ژنتیکی است. او اشاره می‌کند این امر همچنین به تعامل‌های اولیه دوران کودکی با مراقبان‌تان بستگی دارد، پویایی روابط که پایه و مبنای این امر را راه‌اندازی می‌کند که آیا انتظار دارید اتفاقات خوب یا بد رخ دهد و همچنین به آزمون‌های زندگی‌تان بستگی دارد.

همان‌گونه که ویتنی گودمن، درمانگر و نویسنده کتاب مثبت سمی واقعی نگه داشتن آن در دنیایی با وسواس شاد بودن توضیح می‌دهد، افرادی که ضربه روحی یا بیماری روانی را تجربه کرده‌اند بیش‌تر امکان‌پذیر است برچسب منفی‌اندیش را از سوی دیگران دریافت کنند. او می‌گوید با این وجود، این فقط نتیجه تجربیاتی است که آن شخص در زندگی‌اش داشته و هر فردی امکان‌پذیر در صورت داشتن آن آزمون‌ها خود به آن سو سوق یابد. به این علت، مثبت‌اندیشی برای برخی افراد طبیعی‌تر از دیگران خواهد بود.

مزایای خوش‌بینی چیست؟

خوش‌بینی با تعداد زیادی از مزایای سلامتی مرتبط است. وروش می‌گوید که این تا حدی به علت نحوه مدیریت افراد خوش‌بین بر استرس است. او می‌گوید خوش‌بین‌ها بیش‌تر با پیروزی بر چالش‌ها تسلط می‌کنند، چون به می‌زان کمتری در قیاس با افراد بدبین به حرکت اجتنابی می‌پردازند. برای مثال، اگر در رابطه‌تان با مشکلاتی روبرو هستید و باور دارید که امید به نتیجه مثبت وجود دارد، به احتمال زیاد به جای آن‌که مشکلات را به زیر فرش بجارید، به طور مستقیم به آن رسیدگی خواهید کرد. همچنین، اگر یک موقعیت استرس‌زا خارج از کنترل وجود داشته باشد، افراد خوش‌بین به احتمال زیاد آن را می‌پذیرند و یا خود را از موقعیت دور کرده یا با آن کنار می‌آیند.

وروش می‌گوید افراد خوش‌بین همچنین شبکه‌های اجتماعی حمایت‌کننده‌تری تشکیل می‌دهند که به نوبه خود به آنان پشتیبانی می‌کند تا با ناملایمات زندگی کنار بیایند و این امر به رفاه و آسایش کلی آنان کمک می‌کند. او می‌گوید همچنین نتایج داده‌ها نشان می‌دهند که افراد خوش‌بین تلاش بیش‌تری برای روابط خود انجام می‌دهند و به این علت در ازای آن حمایتی بیش‌تر دریافت می‌کنند.

یکی از بزرگ‌ترین مزایای خوش‌بینی آن است که همه اثرات منفی بر سلامتی که همراه با استرس مزمن و منفی‌گرایی است را به همراه ندارد. حقیقت آن است که اثرات بدبینی را می‌توانید حتی از نظر فیزیکی در بدن خود مشاهده کنید از جمله اثرات کوتاه‌مدت همانند جوش، خستگی، معده‌درد و سردرد. در بلندمدت این اثرات مواردی چون استرس مزمن می‌باشند که با افزایش خطر بیماری قلبی مرتبط می‌باشند.

خوش‌بینی سالم در برابر مثبت‌بودن سمی چیست؟

گودمن می‌گوید من فکر می‌کنم مثبت‌گرایی واقعا برای درمان هر مشکل و هر بیماری‌ای در جهان به‌مثابه یک سلاح است. او می‌گوید کار او را روی مثبت‌گرایی سمی آغاز کرده، چون مشاهده می‌کرد که تعداد زیادی از مراجعه‌کنندگان به او خود را، فارغ از آن‌که چه مشکلاتی را تجربه می‌کردند، برای مثبت نبودن‌شان سرزنش می‌کردند. این حس در آنان وجود داشت که من باید مثبت‌تر باشم، باید بیش‌تر سپاسگزار باشم و آنان تقریبا خود را تنبیه می‌کردند که برایشان آسان نبوده است یا نمی‌توانستند با مثبت‌اندیشی مشکلی را حل کنند.

دکتر ام نیکلسون بتل جونیور، درمانگر، می‌گوید این سختی برای شاد بودن به طور خاص علیه جوامع اقلیت به کار گرفته شده است. برای مثال، در محیط‌های کاری تعداد زیادی از رنگین‌پوستان تحت فشار هستند تا در نمایش احساسات مثبت‌شان اغراق کرده و احساسات منفی خود را کم‌اهمیت نشان دهند تا شنیده شوند. گویی که ما رنگین‌پوستان باید بیش‌تر از حد خوشحال، بیش‌تر از حد شوق‌زده و بیش‌تر از حد مثبت باشیم تا در همان سطح دیگران دیده شویم. ما نمی‌توانیم به این حقیقت اشاره کنیم که ممکن است اتفاق بدی رخ دهد، چون سریعا برچسب منفی بودن بر ما زده می‌شود.

به عبارت دیگر، مثبت‌گرایی سمی توسط خودتان یا دیگران برای خفه کردن همه احساسات و آزمون‌های دیگر مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. گودمن می‌گوید وجه سالم خوش‌بینی وقتی خواهد بود که بتوانیم فضایی را برای حقیقت، هراس‌ها و دغدغه‌هایمان در نظر بگیریم. وقتی مثبت‌اندیشی ناسالم می‌شود که افراد قادر به نگهداشتن احساسات غیر‌مثبت نباشند.

چطور به طور موثر مثبت‌اندیشی را پرورش دهید؟

به حرف‌های متخصصان این روش قدری ضد‌شهودی است پرورش مثبت‌اندیشی سالم الزام تشکیل فضا برای احساسات منفی است. گودمن می‌گوید افرادی که بیش‌تر با خوش‌بینی دست‌وپنجه نرم می‌کنند افرادی هستند که خود را برای احساسات‌شان شرمسار می‌دانند.

گودمن می‌گوید اولین قدم این است که بفهمید واقعا چه چیزی را تجربه می‌کنید. او می‌گوید یاد بگیرید که چطور به احساسات خود برچسب بزنید و یاد بگیرید که وقتی احساسات منفی دارید، آن تجربه از نظر جسمی و ذهنی برای شما چطور است.

کارشناسان پیشن‌هاد می‌کنند که انتظارات خود را مدیریت کنیم و به جای پیگیری آن‌چه که رسانه‌های اجتماعی یا تبلیغات می‌گویند شما را خوشحال می‌کند، در رابطه با آن‌چه می‌خواهید و این‌که چه چیزی شما را خوشحال می‌کند شفاف باشید. بهتر است واقع‌بین باشید. چطور می‌توانید قدم‌های عملی در این راستا بردارید و سپس پیشرفت خود را در این مسیر جشن بگیرید؟ حتی کوچک‌ترین قدم‌ها هم کمک می‌کند.

ام نیکلسون بتل جونیور اشاره می‌کند که مهم است به جستجوی نکات مثبت باشید، مهم نیست که تا چه اندازه کوچک به نظر می‌رسند. او می‌گوید به معنی واقعی کلمه می‌تواند این‌گونه باشد امروز صبح از خواب بیدار شدم، دندان‌هایم را مسواک زدم، صورتم را شستم و به موقع از خانه خارج شدم.

در نهایت آن‌که یکی از مهم‌ترین بخش‌های داشتن یک دیدگاه مثبت اجتماع است. یک نحوه فکر واقعا در محیط اجتماعی شما پرورش می‌یابد. بگذارید اطراف‌تان را افرادی احاطه کنند که واقعا از شما حمایت می‌کنند و شما به آنان اعتماد دارید و آنان به شما اعتماد دارند.