سازمان هدفمندسازی یارانهها: تغییر در روش طبقهبندی بگیرندگان بدون تغییری در مبالغ

به گزارش بام وطن، سخنگوی سازمان هدفمندسازی یارانهها سیده طیبه حسینی در تشریح وضعیت جاری برنامههای حمایتی، تأکید کرد که تا لحظه حاضر تغییری در مبلغ یارانهها یا فهرست یارانهبگیران روی داده نیست و هیچ برنامهای در دستور کار قرار نگرفته است.
موضوع مورد بحث در ارکان تصمیمگیری، تغییر روش طبقهبندی خانوارها از سیستم دهکبندی به صدکبندی است. در این روش، هر یک از ده دهکهای موجود به ده بخش مجزا تقسیم میشوند و بدین ترتیب جامعه درصد سطح دقیقتر طبقهبندی میگردد. حسینی این تغییر را گامی جهت شناسایی بهتر و هدفمندتر بودن یارانهها توصیف کرد.
با وجود عدم اعلام رسمی تغییری در لیست دریافتکنندگان، کارشناسان معتقدند که انتقال از دهک به صدک میتواند به طور ذاتی بر ترکیب یارانهبگیران تأثیر بگذارد. دقت بیشتر در سطح درآمد و مصرف خانوارها ممکن است باعث شود برخی خانوادهها که در مرز دو دهک قرار داشتند، درصدکهای متفاوتی قرار گیرند و از این رو مشمولیت یا عدم مشمولیت آنها مورد بازبینی قرار گیرد.
مسئولان سازمان هدفمندسازی یارانهها تاکید میکنند که هدف اصلی این اصلاح فنی، افزایش عدالت در توزیع منابع است و نه کاهش تعداد بگیرندگان. با این حال، تجربههای قبلی نشان داده که هر تغییری در شاخصهای هدفمندسازی، حتی اگر فنی باشد، میتواند نگرانیهای عمومی را برانگیزد و نیاز به شفافیت کامل در مراحل اجرا دارد.
در حال حاضر، چشمانداز اجرا همچنان در فاز مطالعه و بررسی قرار دارد و هیچ زمانبندی قطعی برای عملیشدن صدکبندی اعلام نشده است. بام وطن به طور انحصاری از روند این تحولات گزارش میدهد و به مخاطبان خود اطمینان میدهد که هرگونه تصمیم نهایی بلافاصله و با مستندات کامل منتشر خواهد شد.
نزدیکان تیم فنی سازمان هدفمندسازی یارانهها به بام وطن گفتند که زیرساختهای اطلاعاتی برای اجرای صدکبندی به طور کامل تدارک دیده شده است. سامانههای یکپارچه دادههای خانوارها، که در سالهای اخیر با همکاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان ثبت احوال بروز شدهاند، امکان محاسبه دقیقتر سطح درآمد و مصرف را فراهم آوردهاند. این بستر فناوری اطلاعات، مانع از بروز خطاهای انسانی در فرآیند طبقهبندی شده و شفافیت را در تمام مراحل تضمین میکند.
برخی نمایندگان مجلس در جلسات غیرعلنی کمیسیون برنامه و بودجه، نگرانی خود را از پیامدهای اجتماعی تغییر روش طبقهبندی ابراز داشتهاند. آنها معتقدند که اگرچه صدکبندی دقت شناسایی را بالا میبرد، اما ممکن است باعث شود قشر متوسط پایین، که در دهکهای پنجم تا هفتم قرار داشتند، به ناگهان درصدکهای پایینتر قرار گیرند و از دریافت یارانه محروم شوند. این موضوع در روزهای گذشته مورد بحث شدید کارشناسان اقتصاد اجتماعی قرار گرفته است.
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور نیز در بیانیهای جداگانه، حمایت خود از طرح صدکبندی را اعلام کرد و آن را گامی استراتژیک در جهت تحقق عدالت توزیعی توصیف نمود. بر اساس این بیانیه، تخصیص منابع ملی باید بر پایه معیارهای دقیق و علمی انجام پذیرد و هرگونه تبعیض یا محاباة در شناسایی مستحقین غیرقابل قبول است. بام وطن از انتشار جزئیات این بیانیه در روزهای آتی خبر خواهد داد.
در جمعبندی، اگرچه مسئولان ارشد تاکید میکنند که مبالغ یارانهها ثابت باقی میماند، اما تجربه نشان میدهد که تغییر در شاخصهای هدفمندسازی، حتی بدون تغییر در بودجه، میتواند توزیع ثروت را در سطح جامعه بازتعریف کند. شهروندان انتظار دارند که فرآیند صدکبندی با حداکثر شفافیت و مشارکت عموم انجام شود تا اعتماد عمومی به نظام حمایتی حفظ گردد. بام وطن همچنان بر روند این تحولات نظارت خواهد کرد و نتایج را به مخاطبان تقدیم میکند.




