تا به امروز ذهن انسان یک معمای واقعی باقی مانده است. با وجود پیشرفت‌های فرا‌وان علم، سوالات بی‌شماری درباره نحوه کارکرد مغز و پتانسیل واقعی آن همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند.
با وجود دشواری پذیرش، اکثر کار‌هایی که با ذهن انجام می‌دهیم، تا کنون توضیح دقیق و مشخصی نداشته‌اند. علم هنوز به جزئیات چرایی و چگونگی رویا دیدن و نحوه شکل‌گیری خاطرات نرسیده و مکانیزم‌های رشد و تحول احساسات را کشف نکرده است.
ذهن چیست؟
تفکرات در ذهن شکل می‌گیرند و پردازش می‌شوند؛ از طریق ذهن است که می‌توان فکر کرد. ذهن جنبه آگا‌هانه‌ای دارد که اطلاعات را از بیرون دریافت کرده و با پردازش عصبی آن‌ها را به فکر تبدیل می‌کند.
مغز شما سخت‌افزار و ذهن شما نرم‌افزار است. این سیستم‌عامل با بهره‌گیری از منابع پردازش گسترده مغز، اطلاعات را جمع‌آوری، ذخیره و مدیریت می‌کند. مغز و ذهن از هم جدا ناپذیرند و بخشی از یک موجودیت واحد محسوب می‌شوند؛ در واقع هیچ‌کدام نمی‌توانند بدون دیگری کار کنند. مغز حاوی نزدیک به می‌لیارد‌ها سلول عصبی است که سیستم عصبی مرکزی را راه‌اندازی می‌کنند.
هر روز آزمایش‌های بی‌شماری در سراسر جهان با هدف باز کردن آن رشته‌های پنهانی که ذهن ما را به حرکت در می‌آورند، در حال انجام است. روز به روز اطلاعات جدید‌تری در این راستا آشکار می‌شود که ما را شگفت‌زده می‌کند.
در ادامه هجده حقیقت دلنشین و شگفت‌انگیز را مرور می‌کنیم
شگفتی‌های ذهن
۱- دانشمندان ثابت کرده‌اند مردم با افرادی که در حین سخن گفتن ساعد‌های دست‌شان را به هم می‌چسبانند و بیش‌تر با گوش راست به سخنانشان گوش می‌دهند، دقت و ملاطفت بیش‌تری نشان می‌دهند و بیش‌تر با آن‌ها همدلی می‌کنند.
۲- هنگامی فردی در می‌انه سخن گفتن به سمت بالا و گوشه راست نگاه می‌کند، در حال ساخت و خلق چیزی جدید است؛ اما اگر نگاهش به سمت پایین و گوشه چپ معطوف شود، در حال تلاش برای به یاد آوردن چیزی است که از قبل در خاطرش بوده است.
۳- افرادی که در مصاحبه شغلی عینک می‌زنند، شانس بسیار بالا‌تری برای پذیرفته شدن دارند. تأثیر عینک بر ذهن طرف مصاحبه‌کننده به صورت ناخودآگاه اثری مثبت دارد؛ ذهن عینک را به طور نمادین نشانه تخصص یا هوش بالا می‌شناسد.
۴- می‌انگین زمان لازم برای فرا‌موش کردن یک عشق بزرگ از دست رفته بین ۲۶ روز تا ۱۷ ماه برآورد شده است.
۵- نتایج پژوهشی در باب کارکرد مغز نشان داد که وقتی فردی دچار سوختگی می‌شود، شبکه‌های عصبی خاصی فعال می‌شوند. نکته جالب این است که همان شبکه زمانی که فرد از یک رابطه عاشقانه کنار گذاشته می‌شود یا از رابطه طرد می‌شود، نیز فعال می‌شود.
۶- افراد افسرده سه برابر افرادی که غمگین نیستند، خواب می‌بینند.
۷- هنگامی که صدمه می‌بینید و جایی از بدن‌تان درد می‌کند، نگاه کردن به عکس عزیز‌ترین فردتان می‌تواند تا ۴۴ درصد درد جسمی را کاهش دهد. این تأثیر تقریبا شبیه تأثیر استفاده از یک داروی مسکن معمولی است.
۸- مغز کودکانی که در دوران کودکی در خانواده مورد خشونت قرار گرفته‌اند، همان الگو‌های فعالیتی را دارد که در ساختار ذهنی سربازانی که در جنگ شرکت کرده‌اند وجود دارد. حقیقت این است که هر فکری در معنی واقعی کلمه یک مسیر فیزیکی است که در مغز شکل می‌گیرد. هرچه بیش‌تر فکر خاصی را تکرار کنید، ردپای این مسیر عمیق‌تر شده و ورود مجدد آن فکر به ذهن شما آسان‌تر می‌شود. به همین دلیل خوب است که همیشه افکار نشاط‌بخش و مثبت داشته باشید.
۹- بازی‌های ویدیویی می‌توانند اعتیادی به شدت هروئین شکل دهند. قطعا این مربوط به مکانیزم‌هایی است که اراده را فعال می‌کنند، چون قوت اراده تا حد زیادی به می‌زان اکسیژن و گلوکز در مغز شما بستگی دارد.
۱۰- وقتی خسته یا گرسنه هستید، گفتن نه یا حفظ یک هدف خاص برای شما سخت‌تر خواهد بود.
۱۱- در مورد خستگی، برآورد می‌شود که یک فرد به طور متوسط بعد از ۹۰ دقیقه تمرکز مداوم بر روی چیزی، تمرکز خود را از دست میدهد. اهمیت استراحت در طول یک کار مهم در اینجا نهفته است.
۱۲- در درون مغز، نورون‌ها از راه‌های مختلفی به هم متصل می‌شوند. به طور دقیق‌تر، یک می‌لیون به توان ده راه گوناگون وجود دارد. اگر مغز یک هارد دیسک بود، ظرفیت ذخیره‌سازی ۴ ترابایت اطلاعات را داشت. در واقع، هر یک از ما روزانه نزدیک به ۷۰ هزار فکر داریم، اگرچه تعداد زیادی از آن‌ها تکراری هستند.
۱۳- به همین دلیل است که مغز با وزن متوسط ۱.۵ کیلوگرم، ۲۰ درصد انرژی و اکسیژن مصرفی بدن را به خود اختصاص میدهد.
۱۴- در مطالعه‌ای که در ایالات متحده انجام شد، ثابت شد افرادی که غذای بدون رنگ مصنوعی یا مواد نگهدارنده می‌خورند، توانستند ۱۴ درصد نمرات بالا‌تری در تست‌های هوش کسب کنند. به این دلیل، آنچه می‌خوریم بر نحوه کارکرد و عملکرد مغز ما تأثیر می‌گذارد.
۱۵- مغز انسان با وجود توانایی‌های بالایی که دارد، تمایز خوبی بین تجربیات فانتزی و واقعی ندارد. به همین دلیل، شخصی می‌تواند یک فیلم را به گونه‌ای تجربه کند که انگار اتفاقات در دنیای واقعی رخ داده است. شما می‌توانید غم، هراس یا اشتیاق را به همان شکلی که اگر واقعا آن اتفاقات را تجربه می‌کردید، حس کنید. بنابراین مراقب آنچه می‌بینید باشید.
۱۶- مردم برخی خاطرات را به نادرست مال خود می‌دانند. در یک آزمایش، برخی از عکس‌ها داوطلبان را فریب دادند؛ به این معنی که آن‌ها خود را در سناریو‌های غیر‌واقعی که مال خودشان نبوده، به یاد آوردند. تعداد زیادی با دیدن این تصاویر به یاد افراد افتادند و حتی جزئیاتی از وقایع رخ داده را بیان کردند.
۱۷- گرچه باور کردنش سخت است، اما اکثر مردم بیش‌تر به جملاتی که قافیه و ریتم دارند، باور دارند تا به آن‌هایی که قافیه ندارند.
۱۸- این مورد تا به امروز شگفت‌انگیز‌ترین است وقتی دو نفر به هم علاقه و دلبستگی شدیدی دارند، اگر یکی از آن‌ها ضربه‌ای از نظر جسمی دریافت کند و درد فیزیکی را حس کند، فرد دیگر نیز بدون ضربه یا صدمه همان درد را تجربه می‌کند. این به این دلیل است که سلول‌هایی در مغز به نام نرون‌های آینه‌ای وجود دارند که این توانایی را به طوری بازتولید می‌کنند که انگار شما فردی هستید که آن را زندگی می‌کنید.
سخن پایانی
احتمالا پیش از این نیز در مورد کارکرد‌های دلنشین مغز بسیار شنیده‌اید، شاید بسیاری از موارد بالا را می‌دانستید اما آنچه در اینجا حائز اهمیت است این است که
اگر افکار و ایده‌های مثبت به ذهنمان بدهیم، بازخورد مثبت آن را به عینه در زندگی‌مان خواهیم دید.
سلامت ذهن ما در گرو سلامت بدن ماست. حکمت کهن عقل سالم در بدن سالم را جدی بگیریم.
غذاهای سالم بخوریم؛ تحرک داشته باشیم و با طبیعت مهربان باشیم.
بکوشیم از خستگی و گرسنگی اجتناب کنیم و بدن خود را دوست داشته باشیم.
قدر بودن در کنار عزیزانشان را بدانیم. با هم مهربان باشیم و سپاسگزار لحظات نشاط باشیم که در کنار یکدیگر می‌گذرانیم.
با کودکان مهربان باشیم، عشق بی‌کران و بلاتکلیف را نثار کودکانمان کنیم.
از یوگا و مراقبه غافل نشویم.
