دکتر محمود سریع‌القلم در همایش جامع معدنی با اشاره به تغییرات اقتصاد سیاسی جهانی گفت دنیای امروز به مثلثی از روسیه، آمریکا و چین تبدیل شده است، در حالی که نزدیک به ۳۰ سال پیش جهان دو قطبی بود و مسائل روشن‌تر می‌نمود.
او افزود در حال حاضر نزدیک به ۱۰ قدرت می‌ان‌پایه قوی نظیر هند، اندونزی، کره جنوبی، نیجریه، آفریقای جنوبی، شیلی، برزیل و مکزیک مبنای رشد و گسترش جهانی شده‌اند. ویژگی بارز جهان امروز وجود تناقضات فرا‌وان است؛ ترکیه عضو ناتو سامانه دفاعی از روسیه می‌خرد، مجارستان در اتحادیه اروپا در جنگ اوکراین از روسیه دفاع می‌کند و عربستان در اوپک‌پلاس با روسیه هماهنگی دارد.
شبکه‌سازی و هجینگ، استراتژی کشور‌های می‌انی
سریع‌القلم بیان کرد کلید منفعت‌برداری در این جهان پر از تناقض، شبکه‌سازی با هر سه قدرت جهانی است. عربستان برای امتیاز از آمریکا با روسیه کار می‌کند، هند برای امتیاز از چین با آمریکا همکاری دارد و ترکیه برای امتیاز از اروپا با روسیه رابطه برقرار می‌کند. این الگوی هجینگ برخلاف دنیای دو قطبی دهه‌های ۶۰ تا ۸۰ است.
کشور‌های جنوب از سال ۱۹۷۰ سهم خود در ناخالص داخلی جهانی را از ۱۵ درصد به ۳۸ درصد رسانده و صادراتشان از ۲۶ درصد به بیش از ۴۳ درصد افزایش یافته است.
آمریکا همچنان قدرت اول، اما نفوذ کاهش یافته
او گفت آمریکا با ۴۷۵۰ سایت نظامی و ۲۱۹ هزار نیرو در ۷۵ کشور و ۸۲ درصد تراکنش‌های جهانی با دلار، تا نیم قرن آینده قدرت اول باقی می‌ماند. تفاوت بین قدرت و نفوذ وجود دارد؛ قدرت آمریکا کم نشده اما نفوذ آن افت کرده است. پیش‌بینی میشود تا ۲۰۴۰ چین ۲۲ درصد نفت جهان را مصرف کند، سهم اروپا از ۱۶ به ۱۲ درصد، آمریکا از ۱۸ به ۱۴ درصد و هند از ۳ به ۹ درصد برسد.
نیروگاه‌های هسته‌ای و منابع آبی، تعیین‌کننده آینده
چین تا ۲۰۳۱ از ۲۰۰ به ۱۱۰۰ کلاهک هسته‌ای می‌رسد. در حال حاضر ۳۱ کشور ۴۵۰ نیروگاه هسته‌ای دارند که تا ۲۰۳۰ دو برابر میشود. در مورد آب، آمریکای لاتین منابع فرا‌وان دارد و امارات در حال مذاکره برای خرید اراضی در مصر به ارزش ۳۵ می‌لیارد دلار است.
سرمایه‌گذاری در تکنولوژی‌های نوین
پیش‌بینی‌های سرمایه‌گذاری تا ۲۰۳۰ ۵ به ۶۲۱ می‌لیارد دلار، این‌ترنت اشیا ۴۴۰۰ می‌لیارد، هوش مصنوعی ۱۵۰۰ می‌لیارد، خودرو‌های برقی ۸۲۴ می‌لیارد، صفحات خورشیدی ۶۴۱ می‌لیارد، بلاکچین ۸۸ می‌لیارد، رباتیک ۱۵۰ می‌لیارد و انرژی‌های پاک ۱۷۵ می‌لیارد دلار.
ایران دولت‌محور در برابر شرکت‌محور بودن جهانی
سریع‌القلم تفاوت ایران با کشور‌های پیشرو را تشریح کرد ایران همچنان دولت‌محور فکر می‌کند در حالی که هند، چین، برزیل و امارات تفکر شرکت‌محور دارند. پتروچاینا تنها با درآمد خود رتبه ۲۸ جهان را دارد، بالا‌تر از کل اقتصاد آفریقای جنوبی. در ساخت بوئینگ ۷۶۷ نزدیک به ۳۵ کشور همکاری می‌کنند، اما ایران با دیدگاه دولتی عمل می‌کند.
رتبه‌بندی آمادگی اقتصادی ایران در رده ۸۷
بر اساس معیار‌های ۱۲۴ کشور، ۱۰ کشور اول سنگاپور، دانمارک، سوئیس، آمریکا، سوئد، فنلاند، نروژ، هلند، انگلیس و استرالیا. امارات رتبه ۲۷، کره جنوبی ۱۳، فرا‌نسه ۲۱، قطر ۳۴، چین ۳۸، عربستان ۴۲، روسیه ۴۸، ترکیه ۵۳، کویت ۵۸، ویتنام ۶۱، عمان ۶۳ و ایران رتبه ۸۷ در کنار بولیوی و پاراگوئه.
چالشهای بزرگ عقلانیت فلسفی و انزوای جهانی
او گفت چالش ایران حل عقلانیت فلسفی است؛ تعریف زندگی، جدیت در تعامل با جهان، و تفکیک قدرت سیاسی از اقتصادی. آیزایا برلین می‌گفت تا قدرت سیاسی از اقتصادی جدا نشود، آزادی محقق نمی‌شود. در چین ۸۲ درصد ثروت در دست بخش خصوصی است در حالی که سیاسی بسته است.
بزرگ‌ترین چالش ایران محدودیت در ارتباطات جهانی است. ۶۰ تا ۷۰ درصد نیاز‌های اقتصاد، فرهنگ و تخصص از طریق ارتباط جهانی تامین میشود. بین‌المللی‌شدن رقابت، تخصص‌گرایی، شفافیت، پیشگیری از فساد، مهارت‌های زبانی و هوش عاطفی را نهادینه می‌کند.
