تحلیلگر سیاسی و روزنامه‌نگار چینی لوئو لایی آن در تحلیلی نوشته است که ماه‌های مرداد و شهریور فصل به ثمر رسیدن پسته در ایران محسوب می‌شود. داریوش سالم‌پور، یکی از مقامات وزارت کشاورزی، پیش از این اعلام کرده بود که می‌زان تشکیل پسته امسال در ایران به حدود ۳۰۰ هزار تن رسیده که در مقایسه با دو سال پیش ۱۵ درصد افزایش یافته است. نیمی از این تولید برای مصرف داخلی تخصیص یافته و نیمی دیگر به کشور‌های مختلف صادر می‌شود. پسته از نظر ارزآوری رتبه اول را در میان محصولات کشاورزی ایران دارد.
پسته ایران با کیفیت تغذیه‌ای بالا و طعم مطلوب، از محبوبیت مصرف‌کنندگان در کشور‌های گوناگون برخوردار است. نویسنده و همکاران او در سفر‌های به ایران، پسته، زعفران و سایر تولیدات مخصوص را به چین می‌آورند. در پلتفرم‌های بزرگ تجارت الک‌ترونیک چینی نظیر و، تعداد زیادی از بازرگانان از جمله برخی وبلاگ‌نویسان ایرانی، پسته ایران را عرضه می‌کنند.
با این حال، در سوپرمارکت‌های سنتی چین پسته ایران به ندرت دیده می‌شود و به جای آن پسته آمریکا در همه جا حاضر است. این واقعیت نشان می‌دهد که ایالات متحده در صنعت پسته سبقت را از ایران ربوده است. مطابق گزارش‌های رسانه‌های داخلی، ایران در سال ۲۰۰۰ نزدیک به ۸۰ درصد از بازار جهانی پسته را در اختیار داشت، اما در سال‌های اخیر مقام بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده را به آمریکا باخته است. ایران در سال گذشته ۱۲۰ هزار تن پسته به ارزش نزدیک به یک میلیارد دلار صادر کرده است. این مبلغ اگرچه بسیار زیاد نیست، اما مربوط به معیشت صدها هزار پسته‌کار ایرانی است. برای دولت ایران، کاشت و فرآوری پسته از صنایع ستونی محسوب می‌شود و بازار پسته می‌دان جنگ توصیف شده که نمی‌توان از دست داد. رسانه‌های داخلی حتی از عبارت جنگ پسته برای توصیف رقابت با آمریکا استفاده می‌کنند.
کارشناسان دلایل پیشی گرفتن جایگاه جهانی پسته ایران توسط آمریکا را عمدتا در تحریم‌های ایالات متحده، خشکسالی و تشدید رقابت جستجو می‌کنند. ایالات متحده ادعا می‌کند تحریم‌هایش علیه ایران محدود به حوزه‌هایی نظیر صنایع نظامی، مالی و نفت و گاز است، اما در عمل تحریم‌ها تقریبا تمام عرصه‌ها را پوشش می‌دهد و مشتریان خارجی در پرداخت به بازرگانان ایرانی با مشکل مواجه می‌شوند. این موضوع صادرات پسته، زعفران، فرش و سایر محصولات برتر سنتی ایران را تحت تأثیر قرار داده و صنایع وابسته را در رقابت‌های بین‌المللی گره زده، که بی‌تردید مزیت رقابتی ناعادلانه‌ای برای رقبای آمریکایی و سایر کشور‌ها به همراه آورده است.
خشکسالی نیز عاملی مهم در افت تولید پسته ایران است. ۶۰ درصد پسته ایران در استان کرمان تولید می‌شود، اما به دلیل تغییرات اقلیمی و افت کیفیت آب‌های زیرزمینی، خشکسالی‌ها در این استان تشدید یافته و برخی پسته‌کاران به مناطق دیگر مهاجرت کرده‌اند. خشکسالی تنها بر تولید پسته تأثیر نگذاشته؛ مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، اخیرا موضوع جابجایی پایتخت را مطرح کرده که علت مهم آن تشدید کم‌آبی در تهران است.
علاوه بر این، با ادامه رشد تقاضای جهانی پسته، تعداد زیادی از کشور‌ها مساحت کاشت پسته را افزایش داده‌اند که باعث شده کشت، فرآوری و تجارت پسته به یک صنعت بسیار رقابتی تبدیل شود. علاوه بر آمریکا، ایران با رقبای بین‌المللی بیش‌تری نظیر ترکیه و سوریه نیز روبروست.
با این حال، چشم‌انداز صنعت پسته ایران همچنان قابل توجه است. اگرچه حجم تولید و صادرات پسته آمریکایی از ایران فرا‌تر رفته، اما تا کنون طعم آن با پسته ایران قابل مقایسه نیست. پسته ایرانی در مقایسه با پسته آمریکایی، دارای فرهنگ طولانی، گونه‌های غنی‌تر، طعم شیرین‌تر و مواد سالم‌تر است و می‌تواند ذائقه مصرف‌کنندگان را تسخیر کند.
اتاق بازرگانی ایران و چین در گزارشی اعلام کرده که چین یکی از بزرگ‌ترین خریداران پسته ایران است و این بازار با بیش‌ترین پتانسیل رشد در آینده محسوب می‌شود. امید وجود دارد که فعالان این صنعت به بازاریابی در چین اهمیت بیش‌تری بدهند. پسته ایرانی اگرچه در این صنعت شهرت خوبی دارد، اما برای مصرف‌کنندگان عمومی چینی چندان شناخته شده نیست و نیاز به تلاش‌های تبلیغاتی فرا‌وان دارد. هفتمین نمایشگاه واردات چین که در ماه آبان امسال در شانگ‌های برگزار می‌شود، فرصتی خوب برای صادرکنندگان پسته ایرانی است که نباید از دست برود.
