دانشمندان دانشگاههای برتر جهان یون نادر طلا را در دمای اتاق تثبیت کردند

گروهی از محققان دانشگاه استنفورد، دانشگاه کالیفرنیا برکلی و دانشگاه مک گیل در کانادا با همکاری هم توانستند کمابتداترین شکل طلا یعنی یون ۲+ را در محیط آزمایشگاهی بسازند و به صورت پایدار نگه دارند. این یون که به دلیل اندازه غیرمعمول اتمی خود در طبیعت یافت نمیشود، اکنون در بستر یک ماده کریستالی به نام هالید پروسکایت تثبیت شده است.
اتمهای طلا تعداد زیادی پروتون دارند که بار مثبت قویای ایجاد میکند و به شدت الکترونهای در حال گردش را به سمت هسته میکشد. این پیکربندی الکترونی نه تنها سبب درخشش زرد خاص طلا میشود، بلکه احتمال از دست دادن یک یا سه الکترون را بسیار بیشتر از از دست دادن دو الکترون میسازد؛ از این رو حالت دو مثبت یا ۲+ در شرایط عادی بسیار ناپایدار است.
شیمیدانان موفق شدند یونهای طلا را در ماتریس کریستالی هالید پروسکایت به دام بیاورند که کاربردهای گستردهای از پنلهای خورشیدی تا دستگاههای الکترونیکی پیشرفته دارد. پیکربندی منحصر به فرد عناصر در شبکه کریستال، هر یون ۲+ را تثبیت کرد و حالت نادر آن را به طور موثر حفظ نمود.
یکی از محققان ارشد این پروژه بیان کرد پروسکایتهای هالید از نظر خواص نوری و الکترونیکی بسیار جذاب هستند، بنابراین ما کوشیدهام تا این خانواده مواد را گسترش دهیم. کشف این فرمول که در تحقیقات جداگانه بر روی نیمههادیهای مغناطیسی حاصل شده، شامل ترکیبی از نمک کلرید سزیم، کلرید ۳+، آب، اسید کلریدریک و مقدار کمی ویتامین سی میباشد.
وی اضافه کرد ما در آزمایشگاه قادر هستیم این ماده را با استفاده از مواد بسیار ساده در عرض حدود پنج دقیقه و در دمای اتاق سنتز کنیم و در نهایت پودری به رنگ سبز تیره و تقریبا مشکی بدست آوریم که به دلیل حضور طلا در ساختار خود، به طرز شگفتانگیزی سنگین و چگال است.
ویتامین سی در این فرآیند نقش بازیافت کننده الکترون دارد و با اهدای یکی از الکترونهای خود، یون ۳+ را به ۲+ بازگردانده و به حالت پایدار میرساند. تجزیه و تحلیلهای متعددی با تکنیکهای پیشرفته اسپکتروسکوپی وهای اشعه ایکس تأیید کرد که دانشمندان واقعا کمیابترین حالتهای طلا را به شکلی کاملا پایدار تولید کردهاند.
طلا علاوه بر رنگ جذاب و درخشان، عنصری است که تغییر شکل آسان دارد اما با اکثر مواد شیمیایی واکنش نشان نمیدهد؛ این ویژگی باعث میشود که در طول زمان کدر یا تخریب نشود. اکنون با دستیابی به یک شکل جدید و پایدار از این فلز بهای، گامهای بعدی تیم تحقیقاتی شامل بررسی دقیقتر ویژگیهای نوری، الکترونیکی و مغناطیسی یون ۲+ در بستر پروسکایت خواهد بود.
محققان با ابراز هیجان از این دستیابی اظهار داشتند این واقعا شگفتانگیز است که ما توانستیم یک ماده پایدار حاوی ۲+ را سنتز کنیم. ما بسیار مشتاق هستیم تا ببینیم پروسکایت ۲+ در کاربردهای الکترونیکی، نوری و انرژی چه پتانسیلهایی را میتواند آشکار سازد. این کشف میتواند در راهبردهای جدید طراحی ترانزیستورها، سنسورها و سلولهای خورشیدی بعدی نقش مهمی ایفا نماید.




