>> احیای جلبکهای ۷ هزار ساله در دریای بالتیک؛ گشایشی جدید در زیستشناسی احیا >> یک تیم پژوه

>> احیای جلبکهای ۷ هزار ساله در دریای بالتیک؛ گشایشی جدید در زیستشناسی احیا >> یک تیم پژوهشی بینالمللی موفق شد مرحلههای خفتهی جلبکهایی را که نزدیک به ۷۰۰۰ سال پیش در اعماق دریای بالتیک دفن شده بودند، مجدداً فعال کند. این پژوهش پیشگامانه که در مجله معتبر ISME منتشر شده، در چارچوب پروژه تحقیقاتی انجام گرفته و بر روی نمونههای رسوبی استخراجشده از کف دریا تمرکز داشته است.

زیستشناسی احیا بازگرداندن حیات به موجودات باستانی خفتگی یک استراتژی بقا است که طیف وسیعی از موجودات زنده، از باکتریها تا پستانداران، برای مقابله با شرایط محیطی سخت به کار میبرند. در این حالت، ارگانیسم با کاهش چشمگیر فعالیتهای متابولیکی و شکلگیری ساختارهای محافظ، ذخایر انرژی خود را برای دورههای طولانی مدیریت میکند.

فیتوپلانکتونها یا ریزجلبکهای اقیانوسی نیز با ورود به این حالت، در بستر رسوبات دریا قرار میگیرند که آنها را در محیطی بیاکسیژن و پایدار نگه میدارد.

دکتر سارا بولیوس، متخصص فیتوپلانکتون از مؤسسه تحقیقات دریایی وودروف (IOW) و نویسنده اصلی این مطالعه، توضیح میدهد که روش زیستشناسی احیا به دانشمندان امکان میدهد تا جمعیتهای خفته فیتوپلانکتون را از دورههای مختلف تاریخی دریای بالتیک بیدار کرده و آنها را به تفکیک بررسی کنند.

رسوبات دریای بالتیک؛ آرشیوی طبیعی از تغییرات اقلیمی پژوهشگران با تحلیل نمونههای رسوبی برداشتشده از عمق ۲۴۰ متری در منطقه عمیق گوتلاند شرقی، توانستند سلولهای زنده فیتوپلانکتونهای ۷۰۰۰ ساله را در شرایط آزمایشگاهی مناسب از خواب بیدار کنند. این لایههای رسوبی اطلاعات ارزشمندی درباره شوری، غلظت اکسیژن و دمای آب در هزاران سال گذشته در اختیار محققان قرار میدهند.

بر اساس نتایج بهدستآمده، گونه تنها فیتوپلانکتونی بود که در تمام نمونههای بررسیشده با موفقیت احیا شد. این جلبک دیاتومی که امروزه نیز در اکوسیستم دریای بالتیک حضور دارد، معمولاً در فصل بهار شکوفا مییابد. قدیمیترین سلولهای بازیابیشده متعلق به لایهای با قدمت تقریبی ۶۸۷۱ سال بودند. عملکرد بینقص سلولهای باستانی؛ شوکی برای علم یکی از یافتههای شگفتانگیز این پژوهش، حفظ کارکرد کامل فیزیولوژیک در سلولهای احیاشده بود.

این جلبکهای باستانی همچنان قادر به رشد، تقسیم سلولی و انجام فتوسنتز بودند، بدون اینکه نشانهای از فرسایش یا تحلیل در مکانیسمهای زیستیشان مشاهده شود. آزمایشهای مختبری نشان داد که حتی جلبکهای ۷ هزار ساله میتوانند اکسیژن با نرخ ۱۸۴ میکرومول بر میلیگرم کلروفیل در ساعت تولید کنند؛ ظرفیتی که تقریباً همسطح با نمونههای امروزی همین گونه است.

دکتر بولیوس بر این نکته تأکید دارد که این دستیابی، گامی اساسی در گسترش ابزارهای زیستشناسی احیا در دریای بالتیک محسوب میشود و امکان بازسازی تغییرات محیطی دورههای مختلف در شرایط کنترلشده آزمایشگاهی را فراهم میآورد. >>