حاشیههای فجر ۴۳: تخلف در فراخوان و غلبه کمدیها در مسابقه

با انتشار نام فیلمهای بخش سودای سیمرغ و پویانمایی در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر، بازار گمانهزنیها و گفتوگوها درباره آثار این دوره داغ شده است.
پس از اعلام ۳۳ فیلم بخش مسابقه و ۴ فیلم بخش پویانمایی، همانطور که پیشبینی میشد، فیلمهای پیر پسر اکبر براهنی، رکسانا پرویز شهبازی، بیصدا مجیدرضا مصطفوی و غریزه سیاوش اسعدی در میان آثار مسابقه حضور نیافتند. از سوی دیگر، با وجود اینکه این فیلمها به دلیل حضور در فستیوالهای بینالمللی طبق آییننامه حق شرکت در جشنواره را ندارند، اما قانون برای آثار دیگری چون ترک عمیق، داد، سونسوز و ماریا اجرا نشده است، چرا که این فیلمها نیز پیش از این در رویدادهای بینالمللی نمایش داده شدهاند؛ بنابراین حضور آنها در بخش مسابقه تخلف از مقررات فراخوان محسوب میشود.
محمدرضا مصباح، عضو هیئت انتخاب، در صفحه مجازی خود با اشاره به حذف فیلم برادر منوچهر شاهسواری به دلیل عدم رفع شائبه، از برگزاری اکران ویژه برای تمام آثار ردشده در سالهای اخیر در بخشی اختصاصی جشنواره خبر داد.
محمود گبرلو، عضو دیگر هیئت انتخاب، نیز در شبکه اجتماعی توضیح داد که برخی آثار پس از تماشا توسط هیئت انتخاب، دارای منع قانونی بوده و اشتباها برای ارزیابی ارسال شدهاند. او افزود که فیلمهایی چون پیر پسر و آثار حساس قبلی مانند قاتل و وحشی با رضایت سازندگان در بخشی اختصاصی اکران خواهند شد.
با اظهارات مصباح و گبرلو، امید میرود که پس از چند سال، شاهد اکران آثار مانده مانند قاتل و وحشی حمید نعمتالله نیز باشیم.
در این دوره، با حذف بخش نگاه نو اختصاصی فیلمهای اول و الحاق آنها به سودای سیمرغ و برگزاری اکرانهای ویژه، یکی از پرمخاطبترین دورههای جشنواره فجر را تجربه میکنیم.
یکی از نکات بارز این دوره، حضور بیش از چهار فیلم کمدی است صددام پدرام پورامیری، آنتیک هادی نائیجی، کفایت مذاکرات سهیل موفق و شاهنقش ناظر احمدلو. فیلم تاکسیدرمی محمد پایدار نیز فضایی فانتزی با رگههای کمدی دارد. برخلاف دورههای پیشین که جشنواره فجر به سینمای کمدی توجه کمتری داشت، امسال هیئت انتخاب چندین اثر کمدی را برای مسابقه برگزیده است. باید دید این فیلمها در میان انتخابهای هیئت داوران چه جایگاهی خواهند یافت. ابراهیم عامریان، تهیهکننده آثار موفق کمدی چون فسیل، هفتاد و سه و سری تگزاس، برای اولین بار با کفایت مذاکرات در جشنواره حضور دارد. محمد پایدار نیز با فیلم کوتاه راوی در بخش فیلم کوتاه پذیرفته شده است.
تاکسیدرمی
در این دوره ۱۳ فیلم اول کار حضور دارد. با غیبت سینماگران قدیمی، تنها از نسل دوم و سوم سینمای پس از انقلاب، رسول صدرعاملی با قشنگ صدایم کن، ابوالفضل جلیلی با داد و ابراهیم حاتمیکیا با نسخه سینمایی سریال موسی کلیمالله در جشنواره حضور دارند.
در میان فیلمسازان جوانتر، آثار محمدرضا خردمندان، حمید زرگرنژاد، حسین دارابی، جواد افشار، علی غفاری، ناظر احمدلو، ابراهیم ایرجزاد، سهیل موفق، محسن تنابنده، ابوالفضل صفاری و دیگران دیده میشود. تنها کارگردان زن این دوره، بهنوش صادقی با فیلم مرد آرام به تهیهکنندگی مهدی هاشمی (همسر خواهرش) حضور دارد. نیکی کریمی نیز تنها تهیهکننده زن جشنواره است که با فیلم وقتی در ابدیت به کارگردانی مهدی نوروزیان در رقابت شرکت میکند.
وقتی در ابدیت
به نظر میرسد در چهل و سومین جشنواره فجر، پنج فیلم درباره شهدا و دفاع مقدس و مقاومت حضور دارد. نکته قابل توجه این است که دو فیلم اشک هور مهدی جعفری و اسفند دانش اقباشاوی هر دو بر اساس یک نوشته درباره شهید علی هاشمی و قرارگاه سری نصرت ساخته شدهاند؛ این موضوع از پیش حاشیههایی را درباره مضمون مشترک و دلیل انتخاب یک متن برای دو فیلم به وجود آورده بود.
از دیگر آثار با مضامین مقاومت و شهدا میتوان به صیاد جواد افشار درباره شهید صیاد شیرازی و خدای جنگ حسین دارابی با نگاهی به زندگی شهید حسن طهرانیمقدم اشاره کرد. فیلم پیشمرگ علی غفاری نیز به زندگی شهید سعید قهاری میپردازد.
امسال ارگانهای مختلف با تعداد کمتری از سال قبل در جشنواره حضور دارند. بنیاد سینمایی فارابی با فیلمهای اسفند، قشنگ صدایم کن و صیاد به طور مشترک با سازمان اوج، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و بنیاد شهید و امور ایثارگران در جشنواره حضور دارد.
سازمان اوج علاوه بر اسفند، فیلم خدای جنگ را به کارگردانی حسین دارابی و تهیهکنندگی سعید سعدی در جشنواره دارد که روایتی حساس از یک واقعه مهم و معاصر را به تصویر میکشد.
خدای جنگ
سازمان سینمایی سوره با شش فیلم کوتاه مطلب، بچهخوان، سل، راوی، خسرو ۱۲۷، روز خداحافظی و سه فیلم بلند تاکسیدرمی، ناتور دشت و اشک هور در جشنواره حضور دارد. اشک هور در واقع نسخه سینمایی سریال قرارگاه سری نصرت است؛ بنابراین دو فیلم موسی کلیمالله ابراهیم حاتمیکیا و اشک هور مهدی جعفری آثار هستند که پس از جشنواره به صورت سریال از تلویزیون پخش خواهند شد.
فیلم شمال از جنوب غربی به کارگردانی حمید زرگرنژاد و تهیهکنندگی مهدی مددکار و فیلم پیشمرگ علی غفاری با تهیهکنندگی آرش زینالخیری، محصول انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس بنیاد فرهنگی روایت فتح هستند. فیلم ۱۹۶۸ امیرمهدی پوروزیری با تهیهکنندگی ایرج محمدی نیز محصول موسسه امام روحالله (ره) است. کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان علاوه بر قشنگ صدایم کن (مشترک با فارابی)، فیلم چشم بادومی را به کارگردانی ابراهیم امینی و تهیهکنندگی سجاد نصراللهینسب در جشنواره دارد.
فیلم بچه مردم محمود کریمی با تهیهکنندگی سیدعلی احمدی، محصول موسسه خیریه بهشت امام رضا (ع) است. مرد آرام بهنوش صادقی محصول عکس شهر و بازی خونی حسین میرزامحمدی با تهیهکنندگی سعید پروینی نیز از سوی موسسه شهید آوینی در جشنواره حضور دارد.
ترک عمیق
در این دوره، سعیدی سعدی، علی قائممقامی، ایرج محمدی، محمود رضوی، علی لدنی، مهدی فرجی، محمدرضا شفیعی، سیدامیر سیدزاده، سعید خانی و مرحوم جلیل شعبانی از تهیهکنندگان باسابقه جشنواره هستند. نکته دلنشین حضور آرمان زرینکوب، تهیهکننده شناختهشده تلویزیونی (سازنده مرگ تدریجی یک رویا و سریال ستایش) است که با فیلم ترک عمیق به تهیهکنندگی محسن چگینی (همچنین از تهیهکنندگان تلویزیون) در جشنواره حضور دارد.
ژولیت و شاه
امسال چهار اثر پویانمایی حضور دارد افسانه سپهر عماد رحمانی و مهرداد محرابی، پسر دلفینی ۲ محمدامین همدانی، زال و رودابه محمدعلی سجادی و ژولیت و شاه اشکان رهگذر. نکته قابل توجه در بخش پویانمایی، حضور محمدعلی سجادی، کارگردان، نویسنده، نقاش و طراح صحنه و لباس است که مخاطبان از آثار پیشین او چون اثیری، شیفته، رنگ شب، جنایت، مخمصه و دیگران خاطره خوبی دارند. او پس از مدتی کمکاری، فیلم سودابه را در سینماها اکران کرد که اقبالی نیافت؛ اکنون به نظر میرسد پس از تجربه در ژانر جنایی، کارگردانی تئاتر و نمایشگاه نقاشی، تصمیم به ورود به عرصه انیمیشن گرفته است.
با وجود گمانهزنیها درباره فیلمهای پرحاشیه خارج از مسابقه، برخی آثار بخش سودای سیمرغ نیز کنجکاویبرانگیز هستند صدام، تاکسیدرمی، وقتی در ابدیت، بازی را بکش، آبستن، رها، موسی کلیمالله و دیگر آثار. باید منتظر ماند و دید که در این دوره چه فیلمهایی اثرگذار خواهند بود و پس از پایان جشنواره کدام آثار در ذهن باقی مانده و زمینه نقد و تحلیل را فراهم میکنند.




