دیابت چگونه مقاومت باکتریها به آنتیبیوتیک را تسریع میکند؟, باکتریها میتوانند عفونتهای خطرناک و تهدیدکننده برای زندگی ایجاد کنند. بدتر از آن، تعداد قابلتوجهی از این میکروبها در برابر آنتیبیوتیکها مقاومت پیدا کردهاند که سالانه باعث مرگ نزدیک به پنج میلیون نفر در سراسر جهان میشود و پیشبینیها حاکی از افزایش این آمار در سالهای آینده است.
در یک مطالعه جدید، دانشمندان دریافتند که دیابت میتواند به عنوان عاملی محرک، مقاومت نسبت به آنتیبیوتیک را به شدت افزایش دهد. رابطه دیابت و جهشهای ژنتیکی در باکتریها پژوهشگران در تلاشاند تا سازوکارهای اصلی بروز مقاومت آنتیبیوتیکی را بهتر درک کنند.
نتایج این پژوهش نشان میدهد که دیابت، اختلالی که در آن تنظیم قند خون بهدرستی انجام نمیشود، میتواند زمینهساز جهشهای ژنتیکی در باکتریها شده و در نهایت مقاومت به داروها را در بدن فرد تشدید کند. برای مثال، باکتری استافیلوکوک اورئوس در محیط دیابتی قادر است عفونتهایی تشکیل دهد که مقاومت بسیار بالاتری به آنتیبیوتیکها دارند.
این پاتوژن رایجترین عامل عفونت در بیماران مبتلا به دیابت است و این افراد بیشتر از سایرین در معرض عفونتهای مقاوم قرار میگیرند. نتایج آزمایش بر روی مدل موشی در این مطالعه، محققان از موشها به عنوان مدل آزمایشی استفاده کردند. گروهی از موشها با دارویی که سلولهای تولیدکننده انسولین را هدف قرار میدهد، دیابتی شدند، در حالی که گروه شاهد هیچ درمانی دریافت نکرد.
سپس هر دو گروه به باکتری استافیلوکوک آلوده شدند و با آنتیبیوتیک ریفامیپسین تحت درمان قرار گرفتند. نتایج حاصل پنج روز پس از عفونت، تفاوت شگرفی را آشکار کرد موشهای دیابتی سطوح بالایی از باکتریهای مقاوم به ریفامیپسین داشتند، در حالی که در موشهای غیردیابتی چنین مقاومتی مشاهده نشد.
تحلیل مکانیسمهای بیولوژیکی دکتر برایان کانلون، پژوهشگر مدرسه پزشکی دانشگاه کارولینای شمالی (UNC)، بیان میکند ما دریافتیم مقاومت آنتیبیوتیکی در مدلهای آزمایشگاهی دیابتی بسیار سریعتر از مدلهای غیردیابتی مبتلا به عفونت ظاهر میشود. او افزود این برهمکنش متقابل بین باکتری و دیابت میتواند محرک مهمی برای تکامل سریع و گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی باشد که اکنون شاهد آن هستیم. در دیابت، هورمون انسولین قادر به تنظیم صحیح قند خون نیست.
باکتری استافیلوکوک از این شرایط برای رشد سریعتر با استفاده از گلوکز بالا بهره میبرد. علاوه بر این، دیابت میتواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل کند و به عوامل بیماریزا امکان میدهد تا راحتتر به سلولها نفوذ کنند. وقتی جمعیت باکتریها به سرعت افزایش مییابد، احتمال بروز جهش و بروز مقاومت به شدت بالا میرود.
اهمیت کنترل قند خون در پیشگیری از مقاومت دکتر لنس تورلو، استادیار میکروبیولوژی و ایمنیشناسی دانشگاه کارولینای شمالی، توضیح میدهد استافیلوکوک اورئوس بهنحو منحصربهفردی برای بهرهبرداری از محیط دیابتی مناسب است؛ وقتی جهش مقاومت رخ میدهد، شما گلوکز اضافی دارید اما فاقد سیستم ایمنی کارآمد برای از بین بردن باکتری جهشیافته هستید و این باکتری مقاوم در عرض چند روز کل جمعیت را در اختیار میگیرد. پژوهشگران بر اهمیت حفظ سطح قند خون مناسب در بیماران دیابتی تأکید کردند.
آنها اکنون قصد دارند مکانیسمهای تشکیل مقاومت در سایر باکتریهای بیماریزا را هم در افراد دیابتی و هم در افراد سالم، و همچنین در گیرندگان پیوند و بیماران سرطانی تحت شیمیدرمانی، بررسی کنند. دکتر کانلون نتیجه میگیرد مقاومت و گسترش آن تنها به تجویز دارو مربوط نیست، بلکه به وضعیت سلامت افرادی که آنتیبیوتیک مصرف میکنند نیز بستگی دارد. پس از تجویز آنتیبیوتیک، کنترل گلوکز خون اهمیت حیاتی دارد.
وقتی به موشها انسولین دادیم، توانستیم قند خون آنها را به حالت طبیعی بازگردانیم و دیگر باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک رشد نکردند.
