صندوق گسترش ملی در دوره دولت اصلاحات و با هدف اندوخته‌گذاری برای پروژه‌های زیرساختی راه‌اندازی شد، اما در سال‌های بعد و به‌ویژه در دولت محمود احمدی‌نژاد، کارکرد این صندوق دچار تغییر شد و به ابزاری برای توزیع مستقیم درآمدهای نفتی تبدیل گردید.
بر اساس گزارش‌ها، قانون بودجه سالانه سهم صندوق گسترش ملی از درآمدهای صادرات نفت را تعیین می‌کند، اما اجرا و واریز این سهمه در طول سال‌های گذشته با چالش‌هایی روبرو بوده است. در برخی سال‌ها واریز کامل سهم صندوق انجام نشده و یا با تاخیر قابل‌توجه‌ی به حساب این صندوق واریز شده است.
کارشناسان اقتصاد معتقدند که شفافیت در تعیین و واریز سهم واقعی صندوق گسترش ملی از درآمدهای نفتی، برای حفظ ثبات اقتصاد کلان و تامین منابع توسعه پایدار ضروری است. صندوق گسترش ملی باید به عنوان صندوق ثروت ملی برای نسل‌های آینده عمل کند، نه ابزاری برای جبران کسری بودجه جاری دولت.
