پژوهش‌های متعدد در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مصرف یک یا دو فنجان قهوه در روز می‌تواند طول عمر را افزایش دهد و خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن را کاهش دهد. یکی از مهم‌ترین یافته‌ها در مورد نوشیدن قهوه، کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ است.
تحقیقات گوناگون نشان داده‌اند که افرادی که روزانه سه تا چهار فنجان قهوه مصرف می‌کنند، در مقایسه با کسانی که کم قهوه می‌نوشند یا اصلا قهوه نمی‌نوشند، حدود ۲۵ درصد کمتر در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. احتمال ابتلا به دیابت با هر فنجان قهوه‌ای که روزانه مصرف شود، حدود ۶ درصد کاهش می‌یابد، اما این اثر تا حدود شش فنجان در روز ادامه دارد، زیرا مصرف بیش از حد قهوه می‌تواند مشکلات دیگری برای سلامتی ایجاد کند.
تعداد زیادی از پژوهش‌ها در رابطه با قهوه و سلامتی یک هشدار مهم دارند؛ این پژوهش‌ها تنها همبستگی بین نوشیدن قهوه و سلامتی را تایید می‌کنند، نه رابطه علی و معلولی. همبستگی به این معناست که رابطه بین نوشیدن قهوه و سلامتی می‌تواند ناشی از وجود فاکتور‌های دیگر در سبک زندگی افراد باشد. احتمالا افرادی که قهوه می‌نوشند، بیش‌تر ورزش می‌کنند، از نوشیدنی‌های الکلی پرهیز می‌کنند، رژیم‌های غذایی سالم‌تری دارند یا عادات دیگری دارند که سلامت آن‌ها را تقویت می‌کند.
شواهدی وجود دارد که این یافته‌ها را تقویت می‌کند
اثر محافظتی قهوه در برابر ابتلا به دیابت، بدون توجه به سبک زندگی فرد، پایدار است. این اثر در ده‌ها پژوهش با بیش از یک می‌لیون شرکت‌کننده در سراسر اروپا، آمریکای شمالی و آسیا مشاهده شده است. اثر مثبت قهوه در کاهش ریسک ابتلا به دیابت در زنان و مردان، افراد جوان و مسن، سیگاری و غیر‌سیگاری و افراد با اضافه وزن تایید شده است. محققان دریافتند که با تغییر در مصرف قهوه، این خطر افزایش یا کاهش می‌یابد. اکنون دانشمندان می‌دانند که مصرف یک یا دو فنجان بیش‌تر قهوه در روز، خطر ابتلا به دیابت را ۱۱ درصد کاهش می‌دهد، اما اگر مصرف قهوه قطع یا نصف شود، این خطر ۱۷ درصد افزایش می‌یابد. دانشمندان با بررسی تأثیرات نوشیدن چای نتوانند به نتیجه مشابه‌ی برسند.
چرا فکر می‌کنیم قهوه زیان‌آور است؟
کارشناسان معتقدند قهوه علاوه بر کافئین، تأثیرات دیگری نیز دارد. قهوه حاوی صدها ترکیب دیگر است که می‌تواند اثرات شگفت‌انگیزی بر متابولیسم بدن داشته باشد. نوشیدن قهوه در کوتاه‌مدت و به طور نامنظم باعث تحریک سیستم عصبی و بروز علائم اضطراب می‌شود. این اثر منفی ناشی از افزایش سطح آدرنالین، افزایش فشار خون و سطح قند خون و کاهش حساسیت به انسولین است.
راب ون دام، کارشناس بررسی اثرات قهوه بر سلامت و استاد دانشکده بهداشت عمومی در دانشگاه جورج واشنگتن، می‌گوید اضطراب ناشی از نوشیدن قهوه یک پاسخ استرسی از سوی مغز است. این تغییرات فیزیولوژیکی دلیلی است که دانشمندان چندین دهه پیش معتقد بودند نوشیدن قهوه به طور کلی زیان‌آور است. پژوهش‌های آن زمان تنها به بررسی اثرات کوتاه‌مدت قهوه می‌پرداختند و در نتیجه تنها تأثیرات منفی نوشیدن قهوه به طور نامنظم پدیدار می‌شد.
آیا قهوه سبزیجات مایع است؟
هنگامی که به طور منظم و به قدر کافی قهوه مصرف می‌کنید، به اثرات کوتاه‌مدت آن عادت می‌کنید و این پاسخ فیزیولوژیکی عصبی، ناخوشایند و به ظاهر زیان‌آور کمتر آشکار می‌شود. ون دام می‌گوید در عرض یک هفته، این پاسخ عصبی تا حد زیادی از بین می‌رود. پس از آن دیگر اثرات منفی قهوه بر فشار خون یا سطح گلوکز مشاهده نمی‌شود. در همان زمان، دیگر خواص قهوه آغاز به کار می‌کنند. قهوه منبعی غنی از پلی‌فنول‌هاست، ترکیبات موجود در می‌وه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و دیگر گیا‌هان که مزایای سلامتی زیادی دارند. یک فنجان قهوه حاوی دو برابر غلظت پلی‌فنول موجود در یک فنجان چای سبز یا سیاه است. ون دام می‌افزاید صدها ماده شیمیایی گیاه‌ی در قهوه وجود دارد.
یک فنجان قهوه حاوی حدود ۱.۸ گرم فیبر است. این مقدار نیمی از فیبر موجود در یک وعده غذایی حاوی کلم بروکلی است. هوبرت کولب، دانشمند مرکز دیابت و سلامت غرب آلمان در دوسلدورف که اثرات قهوه بر سلامتی را مطالعه می‌کند، می‌گوید قهوه از بسیاری جهات همانند نوعی سبزیجات مایع است. اگر مقدار پلی‌فنول موجود در یک بشقاب سبزیجات را بررسی کنید، به اندازه یک لیوان قهوه است.
مزایای اسید کلروژنیک
یکی از قوی‌ترین و فرا‌وان‌ترین پلی‌فنول‌های موجود در قهوه، اسید کلروژنیک است که حساسیت به انسولین و کنترل قند خون را بهبود می‌بخشد. اسید کلروژنیک و دیگر پلی‌فنول‌های موجود در قهوه از طریق کاهش الت‌هاب و افزایش تشکیل پروتئین‌های دخیل در ترمیم و محافظت از سلول‌ها و دی‌ان‌ای، پشتیبانی می‌کنند.
مطالعات نشان می‌دهد که این اثرات در اعضای مختلف بدن، به ویژه در کبد و سلول‌های بتا پانکراس، که انسولین تولید می‌کنند و نقش مهمی در شکل‌گیری دیابت نوع ۲ دارند، رخ می‌دهد. به گفته کولب و همکارانش، نوشیدن روزانه قهوه خطر ابتلا به دیابت را کاهش می‌دهد، زیرا از کاهش کارکرد کبد و سلول‌های بتا جلوگیری می‌کند.
از زیاده‌روی در چیز‌های خوب خودداری کنید
به گفته ون دام، اگرچه نوشیدن قهوه مزایای سلامتی زیادی دارد، اما این مزایا برای نوشیدن بیش از حد قهوه کافی نیستند. قهوه نیز بدون شک زیان‌های خود را دارد. نوشیدن قهوه بسته به مقدار مصرف، می‌تواند خواب را مختل کند، اضطراب را تشدید کند و باعث سردرد، حالت تهوع و بروز عوارض جانبی دیگر شود. نوشیدن بیش از دو فنجان قهوه در روز می‌تواند برای زنان باردار خطرناک باشد.
به همین دلایل، مقامات بهداشتی به طور کلی پیشن‌هاد می‌کنند بزرگسالان سالم بیش از ۴۰۰ می‌لی‌گرم کافئین در روز مصرف نکنند. این مقدار معادل چهار یا پنج فنجان قهوه دم‌کرده است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد دو تا پنج فنجان در روز محدوده‌ای است که در آن افراد به احتمال زیاد مزایای سلامتی مانند کاهش خطر دیابت، بیماری‌های قلبی و برخی سرطان‌ها را تجربه خواهند کرد. با این حال این مقدار نیز می‌تواند برای برخی افراد بیش از حد باشد. اگر دچار اختلال خواب، مشکلات قلبی یا آب سیاه چشم هستید، بهتر است مقدار کمتری قهوه مصرف کنید.
اگر قهوه نمی‌نوشید و از آن لذتی نمی‌برید، برای آغاز نوشیدن قهوه سخت‌گیری نکنید، اما برای افرادی که روزانه قهوه می‌نوشند، خوب است بدانند این نوشیدنی علاوه بر طعم لذیذ، می‌تواند برای سلامتی شما نیز سودمند باشد.
