تحقیقات جدید نشان میدهد درد در زنان و مردان از مکانیزمهای متفاوتی پیروی میکند

دانشمندان میگویند درد فیزیکی، چه طاقتفرسا باشد و چه تنها ناخوشایند، امکان تجربه یکسان در دو جنس را فراهم نمیکند.
پیش از این یک اصل علمی پذیرفتهشده وجود داشت که فرایند تکامل، تفاوتها بین دو جنس نر و ماده را به حداقل میرساند، مگر اینکه آن اختلاف برای بقا یا ایجاد منفعتای لازم باشد.
این بدان معنا نیست که همه چیز یکسان باشد، اما همانطور که برای مثال تفاوت نوک پستان مردان و زنان مشخص میکند، این اختلاف میتواند به جای یک اندام بهکلی متفاوت، یک مدل شبیه اما حداقلی باشد.
این اصل باعث شده بود تا دانشمندان به طور کلی فکر کنند تفاوت در تجارب مردان و زنان از درد باید از یک جنس باشد. با این حال محققان شگفتزده شدند وقتی مشاهده کردند که یاختههای بینبافتی کوچک موسوم به میکروگلیا در دستگاه عصبی مرکزی موشها، درد را در بین موشهای نر منتقل میکند اما همین کار را در موشهای ماده انجام نمیدهد.
اکنون به نظر میرسد نه تنها نحوه انتقال درد بر پایه جنسیت متفاوت است، بلکه خود گیرندههای درد نیز توسط هورمونهای گوناگون کنترل میشوند. این مورد در میمونهای ماکاک، انسانها و موشها نشان داده شده است.
تیم تحقیق به سرپرستی دکتر فرانک پورکا از دانشگاه آریزونای آمریکا در گزارش خود آورده است دادههای ما از این یافته حمایت میکنند که گیرندههای درد در گونههای گوناگون، از جمله انسان، میتوانند از نظر عملکردی به دو دسته نر یا ماده طبقهبندی شوند.
برای مثال هورمون پرولاکتین (هورمونی که باعث رشد بافت پستان و شیردهی میشود) نورونهای عصبی را در زنان حساس میکند، اما در مردان این اثر را ندارد. به همین شکل سازوکار شبیه در دیگر نورونها باعث میشود یک درد خفیف در مردان، به دردی زیاد، جانفرساتر و ناتوانکنندهتر در زنان تبدیل شود.
تیم مطالعاتی در شرایط آزمایشگاهی نورونهای عصبی اندامهای انسانها و حیوانات را مورد مطالعه قرار دادند. نتیجه این تحقیق آشکار کرد نورونهای حسکننده درد در جنس ماده حساسیت قویتری را نسبت به نورونهای حسکننده درد در جنس نر نشان میدهند.
دکتر پورکا در این باره گفت تا به حال فکر بر این بود که سازوکارهای محرکی که باعث ایجاد درد در مردان و زنان میشوند یکسان است. اما آنچه ما دریافتیم این بود که سازوکارهای اساسی مولد فهمیدن حس درد در موشهای نر و ماده، در پستانداران نر و ماده غیرانسان و در انسانهای مرد و زن متفاوت است.
مبنای تکاملی این کار و این فرایندها همچنان ناشناخته است.
در مقاله منتشره آمده است اکنون دقت به جنسیت بیمار یک احتیاط رایج برای انتخاب روش درمان درد نیست. اما پزشکی دقیق بر پایه جنسیت بیمار میتواند درمان را با هدف قرار دادن سازوکارهایی که باعث افزایش درد در زنان یا مردان میشوند، بهبود بخشد.
دانشمندان میگویند تحقیق در مورد این فرآیندها میتواند در تدوین مسکنهای ضد درد و شخصیسازی آنها یاریرسان باشد.
نتایج مطالعات تازه در نشریه علمی منتشر شده است.




