فرامتن آمار مسافران تعطیلات هفته گذشته: لاغر شدن طبقه متوسط در سفرها

سبک مسافرت ایرانیان پس از کرونا دگرگون شده است. پیش از همهگیری، سفرها بیشتر به صورت تورهای گروهی، کاروانهای زیارتی و با وسایل نقلیه عمومی انجام میشدند، اما با تشدید ملاحظات بهداشتی، استفاده از ماشینهای شخصی و کمپینگ در طبیعت رواج یافت.
تحقیقگران گردشگری معتقدند شرایط اقتصادی سخت، کیفیت سفر قشر متوسط را کاهش داده است. در حالی که قشر مرفه همچنان در هتلهای ستارهدار و با هواپیما سفر میکنند، خانوادههای متوسطدرآمد به اقامتگاههای ارزانتر، میهمانسراها، زائرسراها و حتی چادر در پارکها روی آوردهاند.
مدیرکل دفتر گسترش گردشگری داخلی تمایل به اقامتگاههای ارزان و رایگان افزایش یافته
سید مصطفی فاطمی بیان کرد که آمارهای رسمی و نیمهرسمی نشان میدهد در یکسال و نیم اخیر، اقامت در چادر، زائرسرا، موکب و فضاهای رایگان یا کمهزینه به شدت گسترش یافته است. او افزود طبیعتگردی و خرید وسایل کمپینگ مانند کیسهخواب و چادر بیسابقه رشد کرده و نمایشگاههای این حوزه از هزار متر مربع به نزدیک ۱۵ هزار متر مربع رسیدهاند.
فاطمی تأکید کرد که پس از کرونا، سفر با وسایل شخصی و کمپینگ در طبیعت روال جهانی بوده که در ایران همچنان ادامه دارد. هزینه اسکان در ایام پیک مانع بسیاری از خانوادهها از استفاده از میهمانسرا و خانههای مسافر شده است.
هتلهای لاکچری و اقامتگاههای ارزان هر دو پر میشوند، هتلهای متوسط خالی میمانند
به گفته فاطمی، در ایام پیک سال، هتلهای چهار و پنج ستاره صددرصد اشغال میشوند و بلافاصله پس از آن اقامتگاههای بسیار ارزان پر میگردند، در حالی که هتلهای متوسطرده خالی میمانند. این امر نشاندهنده فاصله طبقاتی در سفر است قشری توانایی اقامت لاکچری دارد و قشر دیگر تنها گزینههای ارزان را در دسترس دارد.
ناصر رضایی گردش اقتصادی گردشگری در دست قشر متوسط است
ناصر رضایی، عضو علمی پژوهشکده میراث فرهنگی و گردشگری، تصریح کرد که عمده بازار گردشگری جهانی را قشر متوسط تشکیل میدهد، زیرا این قشر گردش مالی اصلی را ایجاد میکند. او گفت افزایش سطح درآمد، سواد و آگاهی قشر متوسط، موتور محرک رونق گردشگری است.
رضایی اضافه کرد که تکنولوژی و تبلیغات نیاز به سفر را در جوامع سنتی القا کردهاند، اما گردشگری نمیتواند جایگزین نفت شود؛ هر دو نقش مستقیمی در اقتصاد دارند.
گردشگری ماهیت فقرزدایی دارد
به اعتقاد رضایی، اگر فرهنگ سفر در قشر متوسط نهادینه شود، میتواند فقر را در جامعه کاهش دهد، همانند تجربه چین که قشر عظیم گردشگر را به جهان معرفی کرده است.
سفر یک انتخاب تشریفاتی است
رضایی بیان داشت به جز سفرهای مذهبی که جنبه عبادی دارند، سایر سفرها نیازمند پشتوانه مالی و فرهنگی هستند. فرد ممکن است فرهنگ سفر داشته باشد اما امکان انتخاب نوع سفر مورد نظر را نداشته باشد.
چالشهای زیستمحیطی و نیاز به آموزش فرهنگی
او هشدار داد که شکل فعلی سفرهای گروهی و عمومی به طبیعت و مناظر شهری و روستایی آسیب میزند. در اکوتوریسم نیز طبیعتگردان گاه محیط را آلوده میکنند. رضایی تأکید کرد که ارتقای آگاهی عمومی برای حفظ محیطزیست ضروری است، در حالی که تفاوت طبقاتی در امکان سفر پدیدهای جهانی و طبیعی است.




