موشها چگونه همنوعان بیهوش خود را با رفتارهای نجاتدهنده احیا میکنند؟, پژوهشگران اخیراً کشف کردهاند که موشها در مواجهه با همنوعان بیهوش خود، رفتارهایی را از خود نشان میدهند که بسیار شبیه به اقدامات اولیه نجات و احیا در انسانهاست. این مطالعه که نتایج آن در نشریههای علمی منتشر شده، نشان میدهد حیوانات اجتماعی در شرایط اضطراری میتوانند از غریزههای پیشرفته برای نجات یکدیگر بهره ببرند.
بررسی رفتار موشها در مواجهه با همنوع بیهوش در این آزمایش، محققان موشهای بیهوش و فاقد عکسالعمل را در کنار موشهای فعال و آگاه قرار دادند. عکسالعمل موشهای فعال طی فرآیندی تدریجی آغاز شد؛ ابتدا با رفتارهای ملایمتری همچون بوییدن و تمیز کردن بدن همنوع، و سپس به اقدامات نیرومندترمانند گاز گرفتن، کشیدن زبان و متمرکز کردن بر نواحی دهان و صورت پیش رفت.
تأثیر آشنایی بر شدت تلاشهای نجات دادههای حاصل از مشاهدهها حاکی از آن است که این رفتارهای نجاتدهنده به شدت بیشتر رخ میدادند وقتی موش بیهوش، فردی آشنای موش فعال بود. محققان گزارش دادند که در ۸۰ درصد موارد، موشها موفق شدند اجسام خارجی مانع تنفس را از دهان همنوع بیهوش خود خارج کنند. این تلاشها بلافاصله پس از بازگشت هوش و حالت طبیعی به موش بیهوش، متوقف میشدند.
مکانیزم مغزی و نقش هورمون اوکسیتوسین تحقیقات تصویربرداری مغزی نشان داد که گروهی خاص از نورونها در مغز موشها مسئول هدایت این رفتارهای غریزی هستند. این نورونها با ترشح هورمون اوکسیتوسین — که به عنوان هورمون ارتباطات اجتماعی و اعتماد شناخته میشود — حرکات نجات را تحریک میکردند. موشهایی که هدف این مراقبتها قرار گرفته بودند، سریعتر به هوش آمدند و توانایی حرکتی خود را در زمان کوتاهتری بازیابی کردند.
ریشههای تکاملی حمایت اجتماعی در حیوانات اگرچه این رفتارها نمیتوان مستقیماً با احیای قلبیریوی پزشکی در انسانها مقایسه کرد، اما نتایج پافشاری میکند که حمایت از همنوعان در شرایط بحرانی، یک حرکت غریزی و ریشهدار در تکامل حیوانات اجتماعی است. این مکانیزم به تقویت اتحاد گروهی و افزایش شانس بقا در سطح جمعیت کمک میکند.
دانشمندان امیدوارند این یافتهها درک عمیقتری از ریشههای بیولوژیکی رفتارهای اجتماعی و ایثارگری در جهان حیوان و انسان فراهم آورد.
