روزنامه کیهان در یادداشتی نوشت که مدعیان اصلاحات با عکس‌العمل تکذیب و تخریب کور به تقابل با حقیقت‌های اقتصادی پرداخته‌اند. این گروه که به تعبیر بانک جهانی دهه سوخته اقتصاد ایران را در دولت حسن روحانی رقم زده‌اند، تنها راه فرار از نتیجه عملکردشان را در تخطئه دستاورد‌های دولت ناتمام رئیس‌جمهور شهید یافته‌اند. آن‌ها با کتمان پیروزی‌های دولت سیزدهم، تقلا می‌کنند تا کارکرد دهه ۹۰ را بپوشانند و ناتوانی‌های خود در دولت چهاردهم را پنهان سازند.
نخستین قبول از بانک جهانی
دو ماه پیش بانک جهانی گزارشی درباره پیروزی‌های دولت سیزدهم منتشر کرد و برگزارش اسب زین شده مهر قبول زد. گزارش ۲۰۲۴ بانک جهانی از اقتصاد ایران در پایان دولت شهید رئیسی که در تیرماه منتشر شد، نشان داد رشد اقتصادی به‌صورت پایدار به پنج و یک دهم درصد رسیده است؛ این در حالی که این مرجع بین‌المللی پیش از این با اشاره به رشد سالانه منفی ۶ دهم درصدی تشکیل ناخالص داخلی سرانه ایران در هشت سال دولت روحانی و دو سال قبل از آن، از این سال‌ها با عبارت دهه سوخته اقتصاد ایران یاد کرده بود.
این گزارش نشان می‌داد بیکاری در دولت سیزدهم به هفت و شش دهم درصد افت یافته، شش می‌لیون و ۵۰۰ هزار نفر از جمعیت فقرا کاسته شده و ضریب جینی به ۳۴ صدم درصد رسیده است که همه این‌ها نشان‌دهنده حالتی کاملا متفاوت و برعکس دولت اصلاح‌طلبان در دهه ۹۰ شمسی است.
مهر تایید صندوق بین‌المللی پول
اکنون در فاصله کمتر از دو ماه از گزارش بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول نیز با اشاره به بهبود دیدنی آمار اشتغال در سه سال قبل، مهر تایید دیگری برگزارش اسب زین شده زده است. به گزارش ایرنا، نرخ بیکاری در حالی طی سه سال قبل روال نزولی داشته است که صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین گزارش خود اظهار کرده ایران از نظر نرخ بیکاری در رتبه ۱۷ جهان قرار گرفته و این شاخص کمتر از ۶ سرزمین اروپایی و ترکیه است.
گزارش تازه صندوق بین‌المللی پول در مورد حالت بیکاری در ۹۹ سرزمین جهان مشخص می‌کند که ۱۱ سرزمین در سال ۲۰۲۴ نرخ بیکاری دو رقمی دارند. بیش‌ترین نرخ بیکاری با ۴۹ و نیم درصد مربوط به سودان است. سودان جنوبی (۳۳ و نیم درصد) و گرجستان (۱۵ و هفت دهم) در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. رتبه چهارم متعلق به اوکراین با نرخ بیکاری ۱۴ و یک دهم است.
یکی از شاخص‌ترین کشور‌های اروپایی در بین ۱۰ سرزمین نخست جهان از نظر نرخ بیکاری، اسپانیا با ۱۱ و شش دهم درصد است که این کشور را در رتبه نهم قرار داده است. مقدونیه شمالی با نرخ بیکاری ۱۴ و یک دهم درصدی، بوسنی و هرزگوین با ۱۳ و سه دهم درصدی، و آلبانی با ۱۱ درصدی سه سرزمین اروپایی دیگر هستند که به ترتیب در رتبه‌های پنج، شش و دهم جهان قرار دارند. ارمنستان با ۱۳ درصدی رتبه هفتم و مراکش با ۱۲ درصدی رتبه هشتم را تصاحب کرده‌اند.
نرخ بیکاری در ایران کمتر از ۶ سرزمین اروپایی
آمار صندوق بین‌المللی پول مشخص می‌کند ایران با نرخ بیکاری هشت و ۹ دهم درصدی در جایگاه ۱۷ جهان قرار گرفته و از شش سرزمین اروپایی نیز پایین‌تر است. مقدونیه شمالی، بوسنی و هرزگوین، اسپانیا، آلبانی، صربستان و یونان؛ شش سرزمین اروپایی هستند که نرخ بیکاری بیش‌تری از ایران دارند. صربستان و یونان نرخ بیکاری ۹ و چهار دهم درصدی در این سال داشته‌اند. ترکیه نیز با نرخ بیکاری ۹ و شش دهم درصدی بالا‌تر از ایران و در رتبه ۱۳ رده‌بندی جهانی قرار گرفته است.
سوئد، ایتالیا، فرا‌نسه و فنلاند نیز برخلاف تصوری که از حالت اقتصادی اروپای غربی وجود دارد، نرخ بیکاری نزدیک به ایران در سال ۲۰۲۴ داشته‌اند. صندوق بین‌المللی پول نرخ بیکاری سوئد را هشت و چهار دهم درصد، ایتالیا را هفت و هشت دهم درصد، فنلاند را هفت و شش دهم درصد و فرا‌نسه را هفت و چهار دهم درصد اعلام کرده است. نرخ بیکاری در آمریکا نیز چهار درصد و در انگلیس چهار و دو دهم درصد بوده است.
رکورد‌های دولت شهید رئیسی
دولت سه ساله رئیسی دولتی است که بیکاری را تک‌رقمی نگه داشته و بهترین کارکرد را در عرصه اشتغالزایی به جای گذاشته. نرخ بیکاری در سه سال قبل روال کاهشی داشته و از ۹ و دو دهم درصد در سال ۱۴۰۰ به هشت و یک دهم درصد در سال ۱۴۰۲ رسیده است. این روال کاهشی در بهار امسال نیز تداوم داشته به طوری که بر پایه اظهار مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری افراد ۱۵ ساله و بالا‌تر در نخستین فصل سال ۱۴۰۳ به ۷.۷ درصد رسیده که نسبت به فصل بهار سال قبل به مقدار نیم درصد افت را مشخص می‌کند.
افت نرخ بیکاری جوانان
افت نرخ بیکاری طی سه سال تازه در شرایطی محقق شده که در این زمان نرخ شراکت افزایش یافته است. نرخ شراکت از ۴۰ و ۹ دهم درصد در سال ۱۴۰۰ به ۴۱ و سه دهم درصد در سال ۱۴۰۲ رسیده است. جمعیت شاغلان ۱۵ ساله و بالا‌تر در بهار امسال ۲۴ می‌لیون و ۷۴۶ هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۴۴۰ هزار نفر افزایش داشته است. در بهار ۱۴۰۳، به مقدار ۴۱ و دو دهم درصد جمعیت ۱۵ ساله و بالا‌تر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند، یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفته‌اند. بررسی تغییرات نرخ شراکت اقتصادی حاکی از آن است که این نرخ نسبت به فصل مشابه در سال قبل (بهار ۱۴۰۲) تحولی نیافته است.
بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله مشخص می‌کند، این نرخ در فصل بهار سال جاری نسبت به فصل مشابه سال قبل (بهار ۱۴۰۲) یک و شش دهم درصد افت یافته است.
عمل‌های دولت سیزدهم
دولت سیزدهم برای افت نرخ بیکاری اقدامات مختلفی انجام داد که مهم‌ترین آن تقسیم کار در حوزه اشتغال به شکل ملی، استانی، شهری و روستایی بود. در کنار این اقدام، تعداد اشتغال‌های تشکیل شده به طور آنلاین هر روز کنترل می‌شد و اگر مجموعه یا استانی در انجام مأموریت‌های خود عقب‌مانده بود، موانع را از سر راه برمی‌داشتند تا مسیر به سرعت طی شود.
اقدام دیگری که در افت نرخ بیکاری و افزایش تشکیل شغل مؤثر بود، برگزاری هفت جلسه شورای عالی کار به ریاست شهید رئیسی در دو و نیم سال گذشته بود که نشان از اهمیت موضوع اشتغال برای دولت داشت. اقدام بعدی دقت و نظارت سخت‌گیرانه بر آمار اشتغال کشور بود که همین امر باعث شد دستگاه‌ها بدانند نمی‌توانند آماری که با حقیقت مطابقت ندارد را به ثبت برسانند.
افزایش مؤثر حداقل دستمزد به اندازه ۴۰ درصد، تسهیل صدور مجوز‌های کسب‌وکار که چند دهه معطل مانده بود، احیای هشت هزار واحد راکد و نیمه‌فعال از دیگر اقدامات وزارت کار دولت سیزدهم برای افت نرخ بیکاری بود که تازه‌ترین گزارش صندوق بین‌المللی پول نیز مهر تاییدی بر آن زده است.
تحقق وعده تشکیل یک می‌لیون شغل
سید صولت مرتضوی، وزیر اسبق تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در ۳۱ تیرماه در جلسه هیئت دولت و در ارائه گزارش کارکرد دولت سیزدهم، اظهار کرد در حوزه کارآفرینی و اشتغال وعده صادق شهید رئیس‌جمهور محقق شد و ما به تحقق تشکیل سالانه یک‌میلیون زمان شغلی دست یافتیم. تا جایی که بر پایه آمار‌های رسمی ارائه شده از مراکز داخلی و خارجی، نرخ بیکاری یک و ۹ دهم درصد افت داشته و به ۷.۷ درصد رسیده که کم‌ترین نرخ بیکاری کشور است.
او گفت نرخ بیکاری در ۲۶ استان تک‌رقمی و در تعداد بسیاری از استان‌ها افت زیاد خوبی داشته است. در حوزه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای رشد ۳۲ درصدی داشته‌ایم و به بیش‌تر از دو می‌لیون نفر آموزش فنی و حرفه‌ای داده شده است. نیاز بازار کار شناسایی و متناسب با آن آموزش داده شده است. ضمن اینکه رشد ۳۰۰ درصدی مراکز کارگاه‌ی را نیز در دولت سیزدهم شاهد بودیم.
