کشف حیات شگفتانگیز کرمهای غولپیکر در تونلهای مخفی زیر بستر اقیانوس آرام, اقیانوسها همواره منبع رازهای بیشماری بودهاند که محققان را به سمت کشف پیچیدگیهای حیات و آفرینش میکشانند. از پلانکتونهای ریز تا نهنگهای عظیم، این آبها طیف وسیعی از موجودات زنده را در آغوش گرفتهاند.
اخیراً یافتههای تازهای از سوی دانشمندان پرده از یکی از شگفتانگیزترین رازهای اعماق دریای آرام شرقی برداشته است.\اکوسیستم پنهان در زیر پوسته کف اقیانوسدر کاوشهای اخیر، محققان موفق به شناسایی کرمهای غولپیکر در حفرهها و تونلهای نهان زیر بستر اقیانوس آرام شرقی شدهاند؛ منطقهای که از نظر فعالیتهای آتشفشانی و حرکت صفحات تکتونیکی بسیار پرانرژی است.
پیش از این تصور بر این بود که تنها میکروارگانیسمها در این محیطهای تنگ، تاریک و پر از سموم میتوانند بمانند، اما واقعیت غیرمنتظرهتر بود.این مأموریت پژوهشی با بهرهگیری از یک زیردریایی کنترل از راه دور (ROV) انجام گرفت. تیم علمی تکههایی از پوسته کف اقیانوس را برداشت تا به دنیای زیرین آن دسترسی یابند. نتایج این تحقیق که تحت رهبری دکتر مونیکا برایت و سابین گولنر انجام شده، در مجله معتبر منتشر گردید.
هدف اصلی این پژوهش، درک مکانیزم بقای کرمها، حلزونها و باکتریهای شیمیایی در شرایطی بود که وجود حیات در آن غیرممکن به نظر میرسید.\کرمهای لولهای غولپیکر معجزه سازگاری در محیطهای سختدانشمندان تا پیش از این باور داشتند تنها ویروسها و میکروبها در دریچههای گرمابی و پوسته کف اقیانوس میتوانند زندگی کنند. اکنون اثبات شده که کرمهای لولهای با طولی تا نیم متر نیز در این نواحی حیات ممکن ساختهاند.
این موجودات با مصرف باکتریهای شیمیایی که مواد معدنی را به مواد مغذی تبدیل میکنند، متابولیسم خود را تامین میکنند.محققان متوجه شدند که موجودات از حفرههای نهان به عنوان پناهگاههای طبیعی بهره میبرند. دمای این محیط حدود ۲۴ درجه سانتیگراد است که ناشی از فعالیتهای زمینشناسی و حرارت درونی زمین میباشد؛ دمایی که برای اکثر حیات اقیانوسی غیرقابل تحمل است، اما برای این کرمها محیط ایدهآلی فراهم آورده است.
گولنر این کشف را شگفتانگیز توصیف کرد و تأکید داشت که هرگاه فضا و مواد مغذی در دسترس باشد، حیات راه خود را مییابد.بر اساس یافتهها، کرمهای غولپیکر از طریق کانالهای زیرزمینی در بستر اقیانوس حرکت میکنند که نشاندهنده وجود یک شبکه گسترده و ناشناخته از حیات در لایههای زیرین کف دریا است.
با برداشتن لایههای سطحی، حفرههایی آشکار شد که پر از کرمهای بزرگ لولهای، حلزونها و موجودات دیگر بودند؛ اکوسیستمی کاملاً جدید که دانشمندان پیش از این از وجود آن بیخبر بودند.دکتر برایت، استاد جانورشناسی و زیستشناسی دریایی در دانشگاه وین، بر ضرورت حفاظت از این اکوسیستمهای دوطرفه (سطح و اعماق) تأکید کرد، زیرا هر دو برای سلامت کلی محیط زیست اقیانوس حیاتی هستند.
دریچههای گرمابی میزبان تجمعات متراکم باکتریایی هستند که پایه زنجیره غذایی برای گونههای منحصر به فردی چون کرمهای لولهای را تشکیل میدهند.\چرا این کشف برای علم و حفاظت حیاتی است؟مهمترین پیام این پژوهش، اثبات توانایی حیات در شرایطی است که تا دیروز غیرممکن به نظر میرسید. شواهد وجود چنین گونههایی تا اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی باز میگردد، اما هر کشف جدید لایههای تازهای از پیچیدگی حیات اقیانوسی را فاش میکند.
مطالعه دریچههای گرمابی تازه کشف شده، درها را برای درک حیات گسترده در زیرزمینهای دریایی گشوده است.این اکتشافات با نگرانیهای جدی همرو هستند. پیشنهادهای استخراج معادن از اعماق اقیانوسها، حفاری و فعالیتهای صنعتی میتواند اکوسیستمهای صدمهپذیر و حیات منحصر به فردی چون کرمهای غولپیکر را به نابودی بکشد.
محققان بر لزوم تدوین برنامههای جامع حفاظتی و مدیریت پایدار تأکید دارند تا تعادل بین اکتشافات علمی و استخراج منابع برقرار بماند. دامنه کامل تنوع زیستی اقیانوسها همچنان ناشناخته است و حفظ آن اولویت اول باید باشد.\نتیجهگیریتاریکی و فشار شدید اعماق اقیانوسها دیگر مانع حیات شناخته نمیشوند. اقیانوسها ثابت کردهاند میتوانند میزبان اکوسیستمهای پیچیده و ناشناخته در لایههای گوناگون باشند.
تحقیقات در حال انجام همچنان دریچههای تازهای از درک ما را نسبت به ظرفیت حیات و سازگاری در شرایط حدی باز میکنند و ضرورت حفاظت از این گنجینههای زیستی را دوچندان میسازند.
