در روز‌های محرم در هیات‌ها و تکیه‌های سراسر شهر، نذری‌های مختلف پخته و میان عزاداران توزیع می‌شود. نذری تنها مختص غذا نیست؛ برخی نذر اشپزی برای ایام محرم دارند و در هیات‌ها به رایگان برای عزاداران غذا می‌پزند و برخی نیز با در اختیار قرار دادن ظروف تلاش می‌کنند در این آیین سهمی داشته باشند.
افزای آن، مردم برای ادای نذر‌های خود در این ایام دست به کار می‌شوند. تعداد زیادی با توزیع غذا میان عزاداران، گروه‌های خاص مانند پاکبانان، همرا‌هان بیماران در اطراف بیمارستان‌ها و مراکز خیریه سعی در مشارکت در این کار دارند.
کوچک شدن آپارتمان‌ها باعث شده است شکل تازه‌ای از پخت نذری در تهران و برخی شهر‌های بزرگ رواج یابد. افراد خواست پخت نذری را به رستوران‌ها می‌سپارند و در بسیاری از موارد خود اقلام خشک مورد نیاز غذا را تحویل می‌دهند. رستوران‌هایی که در ماه محرم خلوت‌تر از همیشه هستند، مسئولیت پخت غذا را بر عهده می‌گیرند.
صاحب یک رستوران در منطقه شرق تهران به خبرنگار بام وطن گفت بسیاری نذر دارند اما امکان پخت غذا ندارند. از نظر دیگر ما نیز به علت نذری‌ها و شرکت مردم در سوگواری‌ها کارمان کمتر است و با دریافت هزینه‌ای اندک در این فریضه شریک می‌شویم و از امکاناتمان برای پشتیبانی از مردم استفاده می‌کنیم. او افزود اکثر افراد به ما می‌گویند چند پرس غذا نیاز دارند و نوع غذا را مشخص می‌کنند و ما نیز برایشان با قیمت مناسب طبخ می‌کنیم.
وی ادامه داد برخی قربانی می‌دهند و گوشت غذا را تامین می‌کنند اما اکثر مواقع خود ما مواد خشک را تدارک می‌بینیم. در برخی موارد نیز مواد خشک از سوی نذری‌دهنده تحویل ما می‌شود و ما فقط غذا را برایشان می‌پزیم و تحویل می‌دهیم.
در پاسخ به پرسش اینکه مردم بیش‌تر چه نذری‌هایی می‌خواهند، او گفت اکثرا خورش قیمه، قرمه و عدس‌پلو. البته در موارد معدودی هم کباب و مرغ خواسته شده است.
یک فعال در رستورانی در مرکز شهر تهران نیز در پاسخ به این سوال که آیا در این ایام خواست نذری دریافت کرده است، گفت در سال‌های دور که حیاط‌ها بزرگ بود و آپارتمان‌ها این‌چنین گسترش نیافته بودند، ما در این ایام تعطیل بودیم اما اکنون ما هم در عزاداری‌ها به نوعی دیگر شریک هستیم و برای مردم نذری‌هایشان را می‌پزیم. هم کارگر ما حقوق می‌گیرد و هم مردم غذای خوب تحویل می‌گیرد و هم حال و هوای ما خوب است.
پرطرفدار‌ترین نذری‌ها چیست؟
صاحب یک رستوران که آگهی پذیرش پخت نذری را در فضای مجازی منتشر کرده، گفت مردم بیش‌تر خورش قیمه، قرمه و عدس‌پلو می‌خواهند.
وی اضافه کرد اگر مواد اولیه را خودمان تامین کنیم، بسته به نوع کیفیت هر پرس خورش قیمه یا قرمه به همراه برنج نزدیک به صد تا صد و پنجاه هزار تومان تمام می‌شود. این قیمت برای کباب تک سیخ از صد و سی هزار تومان آغاز می‌شود و تا دویست و پنجاه هزار تومان برای کباب دو سیخ می‌رسد.
برای هر پرس مرغ نیز معمولا بین صد و پنجاه تا دویست هزار تومان باید در نظر گرفت. البته اگر افراد خودشان مواد خشک را بدهند، هزینه‌ای تنها برای طبخ و پک کردن باید پرداخت کنند که در حقیقت مزد کارگران است. در بسیاری از موارد کارگرانی که خودشان نذر دارند از دریافت دستمزد امتناع می‌کنند و معتقدند برای ادای نذرشان به اندازه وسع زحمت کشیده‌اند. ما نیز قیمت‌ها را پایین‌تر از حد معمول و با کم‌ترین سود یا به قول معروف سر به سر حساب می‌کنیم.
یک رستوران‌دار در تماس با خبرنگار بام وطن در مورد هزینه تهیه صد پرس خورش قرمه‌سبزی یا قیمه گفت اگر خودتان مواد اولیه را تحویل دهید، بر مبنای قیمت گوشت، سبزی، لپه، پیاز و ادویه باید چیزی بین چهار تا پنج می‌لیون تومان برای مواد خشک خورش هزینه کنید. برای صد پرس برنج نیز بسته به خواست شما بین پانزده تا هفده کیلو برنج نیاز است که قیمت آن بر مبنای برنج کیلویی صد هزار تومان نزدیک به یک می‌لیون و هفتصد هزار تومان می‌شود. برای عدس‌پلو نیز حدود هشت کیلو عدس نیاز است که قیمتی در مجموع چیزی نزدیک به دو می‌لیون و پانصد هزار تومان می‌شود. بسته به ذائقه خواست‌دهنده، کشمش، پیاز و گوشت نیز مورد نیاز است که این رقم را در بهترین حالت به پنج می‌لیون تومان افزایش می‌دهد.
وی ادامه داد برای خورش‌های پرطرفدار هزینه نزدیک به هشت تا ده می‌لیون و برای عدس‌پلو نزدیک به پنج می‌لیون تومان می‌شود. برای هزینه آشپز و موارد دیگر نیز توافقی صورت می‌گیرد تا هم خواست‌دهنده و هم خواست‌گیرنده راضی باشند چون همه در این ایام برای امام حسین (ع) کار می‌کنند. راز بزرگ ارزان آمدن غذای نذری این است که بسیاری در این فرآیند پول برای خودشان دریافت نمی‌کنند.
بازدید میدانی از رستوران‌های کوچک و این‌گونه تهیه غذا‌ها در سطح شهر نشان می‌دهد مردم به فرا‌خور توانشان به این مراکز برای تهیه نذری رجوع می‌کنند و کوچک شدن خانه‌ها و نبود حیاط مانعی برای نذری دادن در ایران نیست.
